از خود گذشتگىها را به ياد مىآوريم و به ياد مىآوريم كه چگونه معنويت در برابر ماديت ايستاد ، خود را نشان داد و بر آن غلبه كرد .
بنا بر اين ، معلوم مىشود كه معنويت نيز در زندگىِ انسان كاربردِ فراوانى دارد .
حد اقل ، پنجاه تا شصت درصدِ زندگى انسان تحت تأثير امور معنوى است . امور معنوى چيزى نيست كه انسان بتواند آن را در زندگى به كلى كنار بگذارد و تمام همّت و فعاليتهاى خود را صَرفِ تقليد از امور مادّىِ غرب در امور اقتصادى و ساختنِ ماشينآلات و موشك و غيره بنمايد .
بعد از فروپاشى شوروى سابق ، عدهاى مىگويند : اين حادثه نشان داد كه در نبرد تكنولوژى با ايدئولوژى و عقيده و فكر و فلسفه ، تكنولوژى پيروز است . همچنان كه آمريكا با تكنولوژى خود بر شوروى پيروز شد و اكنون جهان به صورت يك دنياى تك قطبى در آمده كه در رأس هرم قدرتِ آن ، آمريكا قرار گرفته است .
در نتيجه ، اين عده مىخواهند از فروپاشى شوروى سابق ، اين نتيجه را بگيرند كه مكتب و ايدئولوژى و خلاصه امور معنوى در برابر امور مادى بسيار ضعيف و كم اهميت و كم تأثير است و انسان بايد همهء همّتِ خود را صَرفِ پيشرفت در امور مادّى كند .
ما در سالهاى اخير ، دو معجزهء بسيار بزرگِ تاريخى را مشاهده كرديم كه شايد در هر هزار سال ، تنها يك بار چنين معجزههايى صورت بگيرد . معجزهء اول ، پيروزى انقلاب شكوهمند ايران و استقامت مردم ايران در جنگ تحميلى ، در برابرِ دنيا بود .
معجزهء دوم ، از هم فروپاشىِ اردوگاه كمونيسم پس از هفتاد سال حكومت بود .
چيزى از بيرون ، اردوگاه كمونيسم را شكست نداد . اردوگاه كمونيسم از درون فرو پاشيد .
در شوروى سابق ، جهانبينى معنوى حكومت نمىكرد ؛ بلكه شوروى تابع يك جهانبينى و ايدئولوژى و عقيدهء مادّى بود .
بنا بر اين ، در شكستِ شوروى سابق ، معنويتْ شكست نخورده است ، بلكه جهانبينى مادّى شكست خورده است . ما در سالهاى اخير ، اين مطالب را با چشمهاى خودمان ديديم .
من در اينجا به عنوان شاهد مطلب ، گزارشى از سفرى كه به شوروىِ سابق كردهام ، خدمتتان عرض مىكنم .
در شهر سمرقند از جمهورى ازبكستان ، قبر قاسم بن عباس را ديدم . در لوحهء قبرش نوشته شده بود كه در سال هفتاد و پنج هجرى دفن شده است ؛ اما در كتابهاى تاريخ نوشتهاند كه لشكر اسلام در سال پنجاه و پنجم هجرت ، وارد سمرقند شد . در آنجا در ضمن جنگْ قاسم بن عباس - پسر عموى رسول الله صلى الله عليه و آله و برادرِ عبدالله بن عباس و عبيد الله بن عباس - كشته شد و در همان جا دفن گرديد .
اكنون نزديك به هزار و سيصد و پنجاه سال از دفن قاسم بن عباس مىگذرد و هنوز مرقد و بارگاهِ او پا بر جا است . هنگامى كه من براى زيارت به آنجا رفتم ، صحن مرقد پُر از جمعيت بود . عدهاى براى زيارت آمده بودند و حمد و سوره مىخواندند . گروهى توريست هم آمده بودند و عكس مىگرفتند .
قبر قاسم بن عباس هنوز برقرار است ؛ اما گفته مىشود كه در لنينگراد - شهر ديگرِ شوروى سابق - مردم مىخواهند قبر لنين را خراب كنند . جنازهء او را بيرون بياورند و آن را از بين ببرند . بنا بر اين مىفهميم كه معنويت در زندگى ، موضوع بسيار مهمّى است .
برادران و خواهران عزيز ! اين نكته را متواضعانه خدمتِ شما عرض مىكنم . اكنون كه الحمد للّه ما احساس مىكنيم كه در انتخاب راه ، در تلاشهايمان ، و در بازسازى و ترميم
همپاى انقلاب (خطبه هاى نماز جمعه) (فارسى) — صفحة 692
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٦٩٢