خداوند ، منحصر در تقوا و پرهيزكارى است .
امروز در خطبهء اول ، مطالبى در بارهء نقش معنويت در زندگى انسانها خدمتتان عرض مىكنم . جهان هستى كه ما در آن زندگى مىكنيم ، دو وجه و دو بُعد دارد ؛ بُعد مادّى و بُعد معنوى . منظور من از بُعد مادّى ، معناى بسيط و كوتاه آن كه تنها شامل خوراك و پوشاك و مسكن و مانند اينها شود ، نيست ؛ بلكه منظورم معناى گستردهترى است كه شامل همهء علوم ، فنون ، تكنولوژىها ، صنايع ، فلكيّات ، طبيعيات ، رياضيات ، اختراعات ، اكتشافات ، اقتصاد ، زراعت و امثال اينها بشود .
زندگى انسان علاوه بر بُعد مادى كه به آن اشاره كرديم ، داراى يك بُعد ديگر هم هست و آنْ بُعد معنوى ، روحى ، معارف ، اعتقادات و مسائل اخلاقى است . مسائل اخلاقى يعنى فضيلتها و رذيلتهاى روحى كه سبب نجات يا هلاكِ انسان مىشوند .
در جنبههاى مادّىِ زندگى ، غرب يعنى اروپا و آمريكا پرچمدار و پيش قراول هستند .
اگر تاريخ تمدن جهان و سير تحولات آن در شرق و غرب و تاريخ فلسفه و علم و حتى مذهب را بررسى كنيم ، خواهيم ديد كه غرب از ابتدا طىّ قرنهاى متمادى در مسير زندگى مادّى ، تلاشهاى بسيار فراوانى كرده است .
در اين زمينه مكتبهاى گوناگونى تأسيس كردهاند تا به اينجا كه همه مىدانيم رسيدهاند .
مسائل مادّى در عين حال كه يك واقعيت است و قسمت مهمى از زندگى انسانها و پايهء تمدن بشرى را تشكيل مىدهد ، مطابق هوسها و ميلهاى انسانى است . هر انسانى ، خواه غربى يا شرقى ، به سوى مسائل مادّى كشش دارد .
غرب از نظر مادّى و تكنولوژى ، پيشرفتِ بسيار فراوانى نموده كه همگى از آن اطلاع داريم . ديگران هم زرق و برقِ زندگى مادّىِ غرب را ديدهاند و پياده و خسته و كوفته به دنبال غرب راه افتادهاند تا شايد به غرب برسند .
البته بسيار بعيد است كه آنها كه تازه بدون امكانات و يا با امكاناتِ كم ، با پاهاى خسته و كوفته به دنبال غرب راه افتادهاند ، در مسير امور مادّى به غرب برسند ؛ زيرا غربىها هم توقف نكرده و نايستادهاند ، بلكه آنها نيز با سرعتِ بسيار زياد حركت مىكنند .
شايد هفتهاى ، روزى و يا ساعتى نباشد كه غرب به يك پيشرفت مادّى يا يك كشف و اكتشاف جديد دست پيدا نكند . غرب امروز به مرحلهء انفجارهاى علمى و امثال آن رسيده است . بنا بر اين آيا ديگران مىتوانند با طى كردن مسير غرب ، روزى به آنها برسند ؟ !
علاوه بر اين ، غرب همچنان كه خود پيشروى مىكند ، دستِ ديگران را هم نمىگيرد ؛ بلكه مانع بر سرِ راهِ آنها ايجاد مىكند .
اين تصويرى از زندگى و مسابقهء مادّى بشر است . عدهاى در اين مسابقه به پيش تاختهاند .
عدهاى عقب ماندهاند . گروهى نيز كنار زده شدهاند . عدهاى نيز نفَس نفَسزنان به دنبال نفراتِ جلوىِ اين مسابقه مىدوند . معلوم نيست كه آيا به آنها مىرسند يا نمىرسند ؟
هنگامى كه به كشورهاى غربى كه در جنبههاى مادّىِ زندگى بشر پيشتاز هستند نگاه مىكنيم ، مىبينيم كه آنها علىرغم علوم ، اكتشافات ، تكنولوژىها و ساير دستاوردهايى كه به دست آوردهاند ، يك كمبود و خلأ بزرگ دارند .
خلأ و كمبودى كه كشورهاى غربى دارند ، براى آنها مشكلاتِ فراوانى مانند برخوردها ، درگيرىها و بحرانهاى محلى و منطقهاى و بين المللى ايجاد كرده است . افراد در آنجا ، دچار بحرانهاى روحى هستند و خانوادههاى بسيار فراوانى متلاشى مىشوند .
كشورهاى غربى هر چند از نظر مادّى پيشرفتهاى بسيار قابل تحسينى داشتهاند ،
همپاى انقلاب (خطبه هاى نماز جمعه) (فارسى) — صفحة 690
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٦٩٠