« خَيْرٌ مِنْ الْفِ شَهْرٍ » از جملات قرآن شريف و دقيقاً همان تعبير وحى است . رسول اللّه صلى الله عليه و آله نيز در سخنرانىِ خود ، آن را به كار برده است .
شب قدر از هزار ماه بهتر است . يكى از ويژگىهاى شب قدر ، اين است كه قرآن در اين شب نازل شده است . دراين كه قرآن در اين شب بر رسول اللّه صلى الله عليه و آله نازل شده ، جاى ترديد نيست ؛ اما در بارهء چگونگىِ نزول قرآن ، احتمالاتى وجود دارد .
ممكن است شروع نزول قرآن در شب قدر بوده است و ممكن است كه همهء قرآن در شب قدر نازل شده باشد . همچنين ممكن است آن مقدار از آيات قرآن شريف كه در طولِ سال بر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شده بوده ، در شب قدر ، مجدداً بر ايشان نازل مىشده است .
اما قرآن در كجا نازل مىشده است ؟
شايد بر بيت المعمور نازل مىشده و شايد هم بر قلبِ رسول اللّه صلى الله عليه و آله . همچنين ممكن است نزول قرآن ، معناى ديگرى داشته باشد .
شايد در ميان شبهاى سال ، شبى عزيزتر و مقدستر و گرامىتر از شب قدر نباشد .
شب قدر ، شبى است كه دعاها در آن مستجاب مىگردد . شب قدر ، آن قدر عزيز است كه بعضى از مسلمانانِ دلسوختهء عاشقِ خدا ، به اميد اينكه فضيلت و فيض شب قدر را دريابند ، تمام شبهاى سال را شبزندهدارى مىكردهاند .
از جمله ، دانشمند بزرگ ، شيخ زين الدين عاملى ( شهيد ثانى ) كه كتابهاى گران قدرى همچون مسالك ، شرح لمعه و روضة الجنان و منية المريد و . . . را تأليف فرموده است ، يك سال تمام ، شبها را به عبادت و شبزندهدارى گذرانيد تا فيض شب قدر را درك كند .
آن دانشمند بزرگ مىفرموده است :
من يك حاجت دارم كه مىخواهم در شب قدر ، آن را از خداوند درخواست كنم .
آن حاجتْ اين است كه خداوند فيضِ شهادت را نصيبِ من كند و من با افتخارِ شهادت از دنيا بروم .
اين آيهء شريفه كه مىفرمايد : « شب قدر از هزار ماه بهتر است » ، منظورش چيست ؟
آيا منظور ، ماههاى معيّنى مانند هزار ماهِ حكومت بنى اميه است يا ذكرِ اين عدد براى مبالغه است ؟ به نظر مى رسد كه معناى دوم درست باشد .
حضرت رسول اللّه صلى الله عليه و آله در ادامهء سخنانش فرمود :
« فَرَضَ اللَّهُ صِيامَهُ وَ جَعَلَ قِيامَ لَيْلِهِ فيهِ تَطَوُّعَ الصَّلاةِ . » « 1 »
[ خداوند روزه گرفتن در ماه رمضان را واجب گردانيده و بر پا خاستنِ شب آن را نماز مستحبى قرار داده است . ]
خداوند ، شبهاى ماه مبارك رمضان را براى شبزندهدارى و نماز خواندن قرار داده تا مردم در اين شبها نماز نافله بخوانند .
اگر انسان يك شب از ماه رمضان را با عبادت سپرى كند ، ثوابش از هفتاد شب عبادت در ماههاى ديگر بيشتر است .
« وَ جَعَلَ لِمَنْ تَطَوَّعَ فيهِ بِخَصْلَةٍ مِنْ خِصالِ الْخَيْرِ وَ الْبِرِّ كَاجْرِ مَنْ ادَّى فَريضَةً مِنْ فَرائِضِ اللَّهِ . » « 2 »
خداوند در ماه رمضانْ فقط نماز نافله ، ذكر ، عبادت و قرائتِ قرآن را به عنوان عبادت قرار نداده است ، بلكه انسان در اين ماه بايد مشغول خودسازى شود و كارهاى نيك و شايسته و مختلف انجام دهد .
هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله هلال ماه مبارك رمضان را در افق مشاهده مىكرد ، رو به قبله مىايستاد و مىگفت :
« اللَّهُمَّ اهِلَّهُ عَلَيْنا بِالامْنِ وَ الْايمانِ وَ السَّلامَةِ وَ الاسْلامِ وَ الْعافِيَةِ الْمُجَلَّلَةِ وَ دِفاعِ الْاسْقامِ وَ الْعَوْنِ عَلَى الصَّلاةِ وَ
هامش
( 1 ) - همان .
( 2 ) - همان .