الصِّيامِ وَ الْقِيامِ وَ تِلاوَةِ الْقُرآنِ . » « 1 »
[ پروردگارا ! اين ماه را براى ما ، ماهِ امنيت و ايمان و سلامتى و ماهِ اسلام و سلامتىِ گران قدر و روزىِ گسترده و رفع بيمارىها و تلاوت قرآن و يارى بر نماز و روزه بفرما ! ]
سپس رسول اللّه صلى الله عليه و آله فرمود :
« اللَّهُمَّ سَلِّمْنا لِشَهْرِ رَمَضانَ وَ تَسَلَّمْهُ مِنَّا وَ سَلِّمْنا فيهِ حَتّى يَنْقَضِىَ عَنَّا شَهْرُ رَمَضانَ وَ قَدْ عَفَوْتَ عَنَّا وَ غَفَرْتَ لَنا وَ رَحِمْتَنا . » « 2 »
[ خدايا ! ما را تحويلِ ماه رمضان بده و ماه رمضان را از بدىهاى ما حفظ كن تا در حالى ماه رمضان بر ما گذر كند كه گناهانِ ما را بخشيده باشى . ]
پيامبر صلى الله عليه و آله اين سخنان را در مناجات با خداوند عرض كرد و سپس روى به مردم نمود و فرمود :
« يا مَعْشَرَ الْمُسْلِمينَ اذا طَلَعَ هِلالُ شَهْرِ رَمَضانَ غُلَّتْ مَرَدَةُ الشَّياطينِ وَ فُتِحَتْ ابْوابُ السَّماءِ وَ ابْوابُ الْجِنانِ وَ ابْوابُ الرَّحْمَةِ وَ غُلِّقَتْ ابْوابُ النَّارِ وَ اسْتُجيبَ الدُّعاءُ . » « 3 »
[ اى مسلمانان ! هر گاه هلال ماه رمضان آشكار شود ، نافرمانهاى شيطان ، در بند كشيده مىشوند و درهاى آسمان و بهشت و رحمت باز مىشوند و درهاى آتش ( جهنم ) بسته مىشود و دعا مستجاب مىگردد .
مردم ! بكوشيد دعا كنيد ؛ چون دعاى شما مستجاب مىشود . ]
به زيردستانتان كمك كنيد ، به فقرا افطار بدهيد .
از رسول اللّه صلى الله عليه و آله پرسيدند : برخى از ما امكانات مادّى ندارند كه انفاق كنند . آنها چگونه از فيضِ اين ماه ، بهرهمند شوند ؟ ايشان فرمودند : حد اقل با نوشانيدنِ جرعهاى شير يا آب به ديگران يا پذيرايى با دانهاى خرما ، رحمتِ خداوند را به سوى خود جلب كنيد .
انسان در دوران زندگى خود با دو پديده روبرو مىشود ؛ پديدههاى مادى ( طبيعى ، فيزيكى ) و پديدههاى معنوى .
شناخت پديدههاى مادّى و روابطِ آنها با يكديگر و كنشها و واكنشهاى آنها بر يكديگر در نتيجهء تلاش ، تجربه و دانش به دست مىآيد . علوم طبيعى و تجربى كه مربوط به طبيعت و مادّه هستند ، همه از اين دست مىباشند . ما انسانها بيشتر با پديدههاى مادّى مأنوس هستيم . برخى از پديدههاى مادّى ، در حدّ فهم عموم هستند و همهء مردم آنها را مىفهمند ، مانند بارشِ باران و طلوعِ آفتاب و برخى ديگر نيز مقدارى پيچيدهتر هستند .
بخش ديگرِ پديدهها ، پديدههاى معنوى و روحانى هستند . سطح دانش و شناختِ ما در پديدههاى معنوى و ارتباطِ آنها با يكديگر ، بسيار پايين است .
به عنوان مثال ، هنگامى كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله جريان معراج رفتنِ خودشان را بيان فرمودند ، فردى از ايشان پرسيد : آيا معراج ، مخصوصِ شما است يا ديگران هم مىتوانند معراج كنند ؟
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمودند : « الصَّلاةُ مِعْراجُ الْمُؤْمِنِ » ؛ يعنى : نماز خواندن ، معراجِ مؤمن است .
همچنين در روايات آمده است كه :
« الصَّوْمُ جُنَّةٌ مِنَ النَّارِ » ؛ يعنى : روزه ، سپر و نگه دارنده از آتش است و « كَلِمَةُ لا الهَ الَّا اللَّهُ حِصْنى » ؛ يعنى : لا الهَ الَّا اللَّه دژِ من است .
يا مثلا اگر كسى فلان دعا يا نماز را بخواند ، چنين اثرى دارد .
هامش
( 1 ) - ر . ك : مفاتيح الجنان ، شيخ عباس قمى ، دعاى رؤيت هلال ماه رمضان .
( 2 ) - همان .
( 3 ) - ر . ك : مجلسى ، محمدباقر ، بحار الانوار ، ج 96 ، ص 20 ، باب 46 ، روايت 27 .