اسراف مىكرد . يعنى گناه اسراف ، آن قدر بزرگ است كه حتى در ميان ساير گناهانِ فرعون نيز تا اين حد به چشم مىآيد .
همچنين خداوند متعال در آيات ديگرى در بارهء اسراف مىفرمايد :
« وَ لا تُطيعُوا امْرَ الْمُسرِفينَ » « 1 »
[ و فرمانِ اسرافكاران را مپذيريد . ]
« . . . انَّ الْمُسْرِفينَ هُمْ اصْحابُ النَّارِ » « 2 »
[ . . . اسرافكاران در جهنم باشند . ]
« . . . كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا انَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفينَ » « 3 »
[ . . . بخوريد و بياشاميد ولى اسراف مكنيد كه خدا اسرافكاران را دوست ندارد . ]
در قرآن شريف ، دو آيه در بارهء تبذير و بيست آيه در بارهء اسراف و يك آيه در بارهء قناعت ، وجود دارد .
اسراف جلوهاى از فرهنگِ مبتذل غرب است . اگر به اطراف خودمان نگاه كنيم ، شايد نمونههايى از اسراف را بيابيم .
به عنوان مثال : باقى ماندهء مواد غذايى كه در ظرف زباله ريخته مىشود ، لباسهايى كه تنها گوشهاى از آنها ساييده شده و ديگر پوشيده نمى شوند ، مبلهايى كه تنها به علتِ تغيير رنگ ، كنار گذاشته مىشوند ، اتومبيلهايى كه به علتِ پايين بودنِ مدل ، تعويض مىشوند ، همگى نشان دهندهء مواردى از اسراف هستند .
ما بايد در همهء جنبههاى زندگىِ خودمان دقت كنيم . ملتِ ما ، بارِ بسيار سنگينِ جنگ تحميلى را به دوش كشيد . فداكارى بسيار زيادى نمود . خونها و قربانيان بسيارى تقديمِ آستان اسلام و استقلال كشور كرد و جنگ تحميلى نيز خرابىهاى بسيارى براى ما به جاى گذاشت .
اكنون نيز ملت ما آرمانهاى بسيار والايى دارد . ملت ما حاضر نيست در تمام دنيا ، در برابر هيچ كس سَر خم كند . ملت ما آزادى و استقلال مىخواهد . استقلال اقتصادى مىخواهد . آيا ملت ما جز با تكيه بر كار و تلاش و بازوى خود ، با چيز ديگرى هم مىتواند به اين آرمانها دست يابد ؟
اسراف و تبذير ، راه معاويه است اما قناعت ، راه على عليه السلام است . ضرار بن ضمره در نزد معاويه ، حضرت امير المؤمنين عليه السلام را توصيف مىنمود . در قسمتى از سخنانش گفت :
معاويه ! واللّه ، على بيش از همهء ما كار مىكرد . كارش بالاتر و بيشتر از ديگران بود ؛ اما كمتر از همهء ما سهم مىبُرد . روش على عليه السلام چنين بود .
مردم كشور ما امروز همگى جنگزده هستند و به تازگى از زير فشارهاى جنگ سر در آوردهاند . همهء ما به آينده چشم دوختهايم . بنا بر اين بايد در بهسازى اقتصاد كشور ، به كمك دولت و مسئولانِ كشورشان بشتابند . از همين امروز تصميم بگيريد . همگى تصميم بگيريم كه در مصرفِ خود ، مقدار كمى كه به زندگى ما لطمه نزند ، صرفهجويى كنيم . همهء ما مىتوانيم به اندازهء روزى ده تومان يا بيست تومان در مصارف زندگىِ روزانه صرفهجويى كنيم . اگر اين كار مقدارى فشار به ما وارد مىكند ، فشارها را هم تحمل كنيم .
اگر از مصرف گرايى كنارهگيرى كنيم ، ديگر انبارهاى كوچكِ منازلْ مانند كمدها ، صندوقها و اين جور چيزها پر نمىشود .
همچنين اين درست نيست كه مردم با حرص و ولع در بازار ، به دنبال كالاها بدوند و براى خريد كالاهاى مختلف ، صف ببندند .
امروز پيام من در خطبهء اول اين است كه برادران و خواهران گرامى ! براى خدا ، براى
هامش
( 1 ) - سورهء شعراء ( 26 ) ، آيهء 151 .
( 2 ) - سورهء غافر ( 40 ) ، آيهء 43 .
( 3 ) - سورهء اعراف ( 7 ) ، آيهء 31 .