نابينا محشور مىكنم . سپس خداوند در دومين آيه مىفرمايد : و ما اسراف كنندگان و آنان را كه به آيات پروردگارشان ايمان نمىآورند ، اين گونه جزا مىدهيم . ( يعنى در روز قيامت ، آنها را كور محشور مىكنيم ) و عذاب آخرت ، شديدتر و پايدارتر است .
همچنين خداى متعال مىفرمايد :
« . . . لا تُسْرِفُوا انَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفينَ » « 1 »
[ اسراف مكنيد ، كه خدا اسرافكاران را دوست نمىدارد . ]
يعنى من از كسانى كه اهل اسراف و رفاهطلبى و ريخت و پاش هستند ، خوشم نمىآيد . آنها مورد رضايت و محبتِ من نيستند .
هنگامى كه خداوند مىخواهد بندگان خاصّ خود را توصيف نمايد ، مىفرمايد :
« وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذينَ يَمْشُونَ عَلَى الارْضِ هَوْناً وَ اذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً » « 2 »
[ بندگان خداى رحمان ، كسانى هستند كه در روى زمين به فروتنى راه مىروند و چون جاهلان ، آنان را مخاطب سازند ، به ملايمتْ سخن گويند . ]
سپس خداوند در ادامهء اين آيه ، در آيهء ديگرى به توصيفِ بندگان خاصّ خود ادامه مىدهد و مىفرمايد :
« وَ الَّذينَ اذا انْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا . . . » « 3 »
[ و آنان كه چون هزينه مىكنند ، اسراف نمىكنند و خسّت نمىورزند بلكه ميانِ اين دو راه ، اعتدال را مىگيرند . ]
يعنى خداى تبارك و تعالى حتى در انفاق و عمل نيك و احسان هم از اسراف و ريخت و پاش ، متنفر است . افرادى كه خسيس نيستند ، انفاق و احسان مىكنند ، اما در انفاق و احسان كردن هم معتدل هستند و اسراف نمىكنند ؛ آنها بندگان خاصّ خداوند رحمان مىباشند .
خداوند در آيهء ديگرى مىفرمايد :
« . . . انَّ اللَّهَ لا يَهْدى مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ » « 4 »
[ هر آينه خدا هيچ گزافكار و دروغگوى را هدايت نمىكند . ]
همچنين خداوند سبحان مىفرمايد :
« . . . كَذلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ مُرْتابٌ » « 5 »
[ خدا گزافكارِ شك آورنده را اين گونه گمراه مىسازد . ]
خداوند در آيهء ديگرى در توصيفِ يكى از مشهورترين نمونههاى گمراهى بشر مىفرمايد :
« . . . انَّ فِرْعَوْنَ لَعالٍ فِى الارْضِ وَ انَّهُ لَمِنَ الْمُسْرِفينَ » « 6 »
[ فرعون در زمين برترى مىجُست و او از گزافكاران بود . ]
خداوند مىفرمايد : آيا مىدانيد گناهِ فرعون چه بود ؟ اولين گناه فرعون اين بود كه در روى زمين ، تكبر نموده و خودش را به مردمْ تحميل كرده بود . فرعون به مردم مىگفت : من آقاى شما هستم و بدترين مردم ، كسانى هستند كه خودشان را به ديگران تحميل مىكنند .
گناه دوم فرعون اين بود كه او اسراف مىكرد . ببينيد فرعون ادعاى خدايى مىكرد و آن همه گناهانِ مختلف را مرتكب مىشد ؛ با اين همه ، خداوند در دو جاى قرآن ، تكرار مىكند كه فرعون
هامش
( 1 ) - سورهء اعراف ( 7 ) ، آيهء 31 .
( 2 ) - سورهء فرقان ( 25 ) ، آيهء 63 .
( 3 ) - سورهء فرقان ( 25 ) ، آيهء 67 .
( 4 ) - سورهء غافر ( 40 ) ، آيهء 28 .
( 5 ) - همان ، آيهء 34 .
( 6 ) - سورهء يونس ( 10 ) ، آيهء 83 .