اطاعت و فرمان بردن از امامانْ واجب است .
سپس مرحوم كلينى مىگويد : خداوند در قرآن فرموده است :
« فَكَيْفَ اذا جِئْنا مِنْ كُلِّ امَّةٍ بِشَهيدٍ » « 1 »
[ چگونه خواهد بود آن روز كه از هر امتى گواهى بياوريم . ]
منظور از « شهيد » در اين آيهء شريفه ، شهيدِ جبهه و كسى كه در جنگ كشته شده ، نيست ؛ بلكه منظور از شهيد در اين آيهء شريفه ، حجتِ خدا در ميان هر امت است .
شهيد مسيحيان ، حضرت عيسى عليه السلام است .
شهيد يهودىها ، حضرت موسى عليه السلام است .
شهيد مسلمانان ، پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و ائمهء هُدى هستند . همچنان كه خداوند سبحان در قرآن مىفرمايد :
« وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ امَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ وَ يَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهيداً » « 2 »
[ و بدين گونه شما را امتى ميانه قرار داديم تا بر مردم گواه باشيد و پيامبر بر شما گواه باشد . ]
امام معصوم فرموده است : منظور از « شهداء » در اين آيهء شريفه ، ما ائمه هستيم كه در روز قيامت در نزد خداوند ، شهدا و شاهدانِ شما باشيم .
عنوان بعدىِ كتاب اصول كافى ، اين است كه « انَّ الائِمَّةَ هُداةُ الامَّةِ » ، يعنى امامانْ هاديانِ امت هستند .
عنوان ديگرى كه مرحوم كلينى در كتاب اصول كافى مطرح كرده ، اين است كه :
« انَّ الائِمَّةَ وُلاةُ امْرِ اللَّهِ وَ خَزَنَةُ عِلْمِهِ » ، يعنى امامان ، واليان و سرپرستانِ امر خداوند و خرانهداران علمِ او هستند .
پس رفتن به سوى خدا و تقرب به سوى او و جلب رحمتِ او تنها يك راه و يك در دارد . اگر كسى از اين در وارد شود ، به نتيجه خواهد رسيد وگر نه دستِ رد به سينهاش خواهند زد .
پيامبر اكرم فرمود :
« انَا مَدينَةُ الْعِلْمِ وَ عَلِىٌّ بابُها » « 3 »
[ من شهر علم هستم و على درِ آن است . ]
يعنى تنها از راه على عليه السلام مىتوان به علومِ من دست يافت . اما آيا على عليه السلام تنها واسطهء علمِ پيامبر صلى الله عليه و آله است ؟ پس ساير صفات كماليه را چگونه بايد به دست آوريم ؟
امام معصوم عليه السلام فرموده است : درِ رحمت و فضل و فيض و عنايتِ خداوند در هر عصرى ، حجت و امامِ آن عصر است . يكى از صفات امامان اين است كه « خُلَفاءُ اللَّهِ فى ارْضِهِ » ، يعنى جانشينان خداوند در روى زمين هستند .
البته كلمهء « جانشين » ترجمهء كاملى براى كلمهء « خليفه » نيست .
يكى از صفات ديگرِ امامان معصوم ، اين است كه : « انَّ الائِمَّةَ نورُ اللَّهِ » ، يعنى امامانْ نور خدا هستند . خداوند مبدأ و مركز و كانون نورِ عالَم هستى است . تبلور نور خداوند نيز در هر دورهاى از زمان ، امامِ آن زمان و ولىّ آن عصر است .
عنوان ديگرى كه مرحوم كلينى در ادامهء اين بحث مطرح كرده ، اين است كه :
« هُمْ ارْكانُ الْارْضِ » ، يعنى اساسِ عالَم ، بر پايهء همان حجت و ولىّ عصر است .
من اشارهوار برخى از عناوين « فصلُ الحجّة » از كتاب اصول كافى را براى شما ذكر كردم .
در ذيل هر كدام از عناوينِ اين فصل ، ده تا بيست روايت نقل شده است . به دليل كمبود وقت ، براى من ممكن نبود كه اين روايتها را برايتان نقل كنم .
هامش
( 1 ) - سورهء نساء ( 4 ) ، آيهء 41 .
( 2 ) - / سورهء بقره ( 2 ) ، آيهء 143 .
( 3 ) - مجلسى ، محمدباقر ، بحار الانوار ، ج 40 ، ص 201 .