حضرت على عليه السلام نگاه خشمآلودى به مصعب انداخت و به او گفت :
« انْتَ ظالِمٌ لِنَفْسِكَ . »
يعنى تو حقّ خودت را زير پا نهاده و در حقّ خويش ستم كردهاى .
از نظر اسلام ، هيچ كس حق ندارد به شكلهاى مختلف مانند اعتياد به مواد مخدّر ، استعمال مشروبات الكلى و . . . سلامتى ، سعادت ، كمال و حيات خود را به خطر اندازد يا خودكشى كند . هر كس مرتكب چنين جرايمى شود ، هم حقّ خداوند بر خودش را ضايع كرده و هم حقّ خودش بر خودش را ضايع نموده است .
اگر نظامهاى حقوقى غربى ، اعمالى مانند اعتياد را به دليل رعايت حقوق جامعه ممنوع مىكنند ، اسلام با انديشهاى عميقتر مىگويد : حتى اگر جامعه و اجتماعْ وجود نداشته باشند ، حتى اگر هيچ كس از ارتكابِ اين اعمال آگاه نشود ، حتى اگر اين اعمالْ تنها يك بار انجام شوند و دنباله هم نداشته باشند ، باز هم ارتكاب آنها ، جرم و ممنوع است .
همچنين نظام حقوقى اسلام مىگويد :
هر انسانى در مقابلِ حفظ سلامتى و حيثيت و آبروى خودش مسئول است و حق ندارد كه آبرو يا جانش را به خطر بيندازد . بنا بر اين هيچ كس مجاز نيست كه با پوشيدنِ لباسهاى مسخره و انجام كارهاى زشت ، آبروى خود را ببرد و خود را وسيلهء مسخرهء ديگران كند .
اگر شخصى چنين كارهايى را انجام دهد ، در حقّ خودش ظلم نموده و از دايرهء ايمان و عدالت بيرون رفته است .
از نظر نظام حقوقى اسلام ، هيچ كس حق ندارد كه بگويد : من مالك خودم هستم ، پس مىتوانم آزادانه هر كارى را كه دوست دارم ، در مورد سلامتى و جان و آبروى خودم انجام دهم ؛ زيرا خداوند حقوقى را بر انسان واجب كرده است كه انسان موظف به رعايت كردنِ آنها است .
تا آنجا كه من اطلاع دارم ، جز مكتب انبيا ، هيچ مكتب و نظام فكرى و عقيدتى ، چنين حقوق عميق و ريشهاى براى بشر قائل نشده است .
در ادامهء بحثِ حقوق انسان بر خودش ، بحث حقوق اعضا و افعال انسان بر خود ، قرار دارد كه انشاءاللّه در فرصت مناسبى آنها را بيان خواهم كرد .
« وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا انَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقينَ » « 1 »
[ از خدا بترسيد و بدانيد كه او با پرهيزكاران است . ]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ وَ الْعَصْرِ انَّ الانْسانَ لَفى خُسْرٍ الَّا الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ « 2 »
خطبهء دوم
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمينَ بارِئِ الْخَلائِقِ اجْمَعينَ وَ الصَّلاةُ وَ السَّلامُ عَلى سَيِّدِنا وَ نَبِيِّنا ابِى الْقاسِمِ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّيِّبينَ الطَّاهِرينَ .
اللَّهُمَّ صَلِّ وَ سَلِّمْ عَلى رَسُولِكَ وَ نَبِيِّكَ وَ خِيَرَتِكَ مِنْ خَلْقِكَ وَ عَلى وَصِيِّهِ وَ خَليفَتِهِ عَلِىِّ بْنِ ابى طالِبٍ اميرِ الْمُؤْمِنينَ وَ عَلَى ابْنَتِهِ فاطِمَةَ الزَّهْراءِ سَيِّدَةِ نِساءِ الْعالَمينَ وَ عَلى سِبْطَيْهِ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ سَيِّدَىْ شَبابِ اهْلِ الْجَنَّةِ وَ عَلى عَلِىِّ بْنِ الْحُسَيْنِ وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِىٍّ وَ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ وَ عَلِىِّ بْنِ مُوسى وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِىٍّ وَ عَلِىِّ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِىٍّ وَ الْخَلَفِ الْقائِمِ الْحُجَّةِ صَلَواتُ اللَّهِ وَ سَلامُهُ عَلَيْهِمْ اجْمَعينَ .
دنياى پر ماجراى امروز ، چشم و گوشش به ديدن و شنيدن بسيارى از زشتىها عادت كرده
هامش
( 1 ) - سورهء بقره ( 2 ) ، آيهء 194 .
( 2 ) - سورهء عصر ( 103 ) .