خداوند سبحان مىفرمايد :
« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ الم ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فيهِ هُدًى لِلْمُتَّقينَ الَّذينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ وَ الَّذينَ يُؤْمِنُونَ بِما انْزِلَ الَيْكَ وَ ما انْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَ بِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ اولئِكَ عَلى هُدًى مِنْ رَبِّهِمْ وَ اولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ » « 1 »
[ به نام خداى بخشايندهء مهربان . الف . لام .
ميم . اين است همان كتابى كه در آن هيچ شكى نيست . پرهيزكاران را راهنما است .
آنان كه به غيبْ ايمان مىآورند و نماز مىگزارند و از آنچه روزىشان دادهايم ، انفاق مىكنند و آنان كه به آنچه بر تو و بر پيامبرانِ پيش از تو نازل شده است ، ايمان مىآورند و به آخرت يقين دارند .
ايشان از سوى پروردگارشان قرينِ هدايتاند و خود رستگاراناند . ]
با سپاس بيكران به درگاه خداوند و صلوات و سلام به رسول گرامى اسلام و خاندان و عترت معظّم ايشان و پيشوايان عزيز مذهب و با درود فراوان به بنيانگذار جمهورى اسلامى ايران ، حضرت امام خمينى و ارواح تابناك غرور آفرينان ، افتخار آفرينان ، حماسه آفرينان ، شهداى عزيز و تاجِ افتخارِ اين ملت شهيد پرور ، معلولين و خانودههاى شهدا و با سلام و درود به عموم ملّتِ هميشه حاضر در صحنهء ايران ، سخن خود را شروع مىكنم .
تقوا يكى از كلماتى است كه در فرهنگ اسلامى ، بسيار به كار برده شده است .
هر گاه به آثارى كه در صدر اسلام نوشته شده ، مانند آيات قرآن ، احاديث ، ادعيه و اوراد ، اشعار ، خطبهها ، موعظهها ، نصايح و مكالماتْ مراجعه كنيم ؛ مىبينيم كه كلمهء تقوا در آنها بسيار به كار رفته است ، تا آنجا كه شايد در هر صفحه ، چندين بار كلمهء تقوا و كلماتِ همخانوادهء آن به كار رفته باشند .
تقريباً در 242 آيه از آيههاى قرآن شريفْ كلمات تقوا ، متّقى ، متّقين ، اتّقوا ، يتّقون و امثال اينها به كار برده شده است .
امير المؤمنين عليه السلام سخنرانىهاى فراوانى در بارهء تقوا و صفات متّقين انجام داده است .
بعضى از اين سخنرانىها در نهج البلاغه نقل شده است .
مشهورترين سخنرانى امير المؤمنين عليه السلام در مورد صفات متقين ، « خطبهء متقين » نام دارد .
همّام كه از ياران آن حضرت بود ، خدمت ايشان رسيد و گفت : اى امير المؤمنين ! متقين را براى من توصيف كن ، آنچنان كه گويى آنها را مىبينم .
« فَتَثَاقَلَ عَلَيْهِ السَّلامُ عَنْ جَوَابِهِ ثُمَّ قَالَ : يَا هَمَّامُ ! اتَّقِ اللَّهَ وَ احْسِنْ فَ " انَّ اللَّهَ مَعَ الَّذينَ اتَّقَوْا وَ الَّذينَ هُمْ مُحْسِنُونَ " « 2 » » « 3 »
[ امام در پاسخِ او درنگى نمود و سپس فرمود :
اى هَمّام ! از خدا بترس و نيكوكار باش كه « همانا خدا با كسانى است كه پرهيزكارند و آنان كه نيكو كردارند » . ]
هَمّام از اين پاسخ كوتاه ، سيراب نگرديد و اصرار نمود كه امام عليه السلام پاسخى مشروح بدهد .
امير المؤمنين عليه السلام در ادامه فرمود :
« . . . هُمْ اهْلُ الْفَضَائِلِ مَنْطِقُهُمُ الصَّوَابُ وَ مَلْبَسُهُمُ الْاقْتِصَادُ وَ مَشْيُهُمُ التَّوَاضُعُ . . . » « 4 »
[ . . . پرهيزكاران ، خداوندان فضيلتاند در اين جهان ، گفتارشان صواب است و ميانهروىشان شعار ، و فروتناند در رفتار و گفتار . . . ]
« . . . وَ لَوْلَا الْأَجَلُ الَّذى كُتِبَ لَهُمْ لَمْ تَسْتَقِّرَ ارْوَاحُهُمْ فى اجْسَادِهِمْ طَرْفَةَ
هامش
( 1 ) - سورهء بقره ( 2 ) ، آيهء 1 - / 5 .
( 2 ) - سورهء نحل ( 16 ) ، آيهء 128 .
( 3 ) - ر . ك : نهج البلاغه ، ترجمهء دكتر سيد جعفر شهيدى ، خطبهء 193 ، ص 224 .
( 4 ) - همان .