كه بر پيامبر نازل شده است ، يعنى ايمان به قرآن .
نزول يعنى انتقال چيزى از بالا به پايين مانند وَأَنزَلَ لَكُم مِّنَ السَّمَاء مَاء « 1 » ؛ خداوند از آسمان براى شما آب نازل كرد . در آيه مورد بحث نيز خداوند قرآن را از بالا براى بشر كه در زمين است نازل كرد . ويژگى متقين ايمان آوردن ( بما انزل اليك ) است يعنى به تمام آنچه كه ما نازل كرديم ايمان دارند و اينگونه نيست كه آيات قرآن را ولو از نگاه مادى به زيان آنها باشد و هر چند سخت و طاقت فرسا باشد و آنها را در بسيارى از امور محدود مىكند انجام ندهند و به آن معتقد نباشند .
وَمَا أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ : آنها نه تنها به قرآن ايمان دارند بلكه به كتب قبلى كه ما نازل كرديم نيز ايمان دارند مانند تورات ، انجيل و زبور . در اين آيه لازمه تصديق كتب پيامبران پيشين ، تصديق خود آنان نيز مىباشد . يعنى تصديق تورات ، تصديق موسى را بهدنبال دارد . بنابراين به كتب و پيامبران قبلى كه صاحب آن كتب بودند نيز ايمان دارند .
وَ بِالآخرة هُم يوقِنُونْ : ويژگى ديگرى را كه براى متقين ذكر مىكند اين است كه آنها به آخرت يقين دارند .
علت اين كه اين آيه دوباره تكرار شده چيست ؟ آيا در ( يومنون بالغيب ) ايمان به آخرت نبود ؟ يكى از مواردى كه در ( يؤمنون بالغيب ) ذكر شد همان ايمان به آخرت بود . از قتاده نيز نقل شده بود كه آنها به جنت و جهنم و مبعوث شدن بعد از مرگ و قيامت ايمان دارند « 2 » و اينكه دوباره به
هامش
( 1 ) . سوره نمل ، آيه 60 .
( 2 ) . طبرى ، جامع البيان ، ج 1 ، ص 101 .