است كه بر پيغمبر نازل شده است » . « 1 »
در تفسير « نظم الدرر » از شخصى - بدون ذكر نام - نقل مىكند كه اين سوره در اول نبوّت نازل شده ، همچنان كه « يا أيها المدّثّر » در اول رسالت نازل گشته است . « 2 »
اما اين سخن با توجه به آيه پانزده اين سوره : إِنَّا أَرْسَلْنَا إِلَيكُمْ رَسُولًا شَاهِدًا عَلَيكُمْ كَمَا أَرْسَلْنَا إِلَى فِرْعَوْنَ رَسُولًا بعيد است . چنان كه در كشاف نيز آمده است كه سوره « مدّثّر » پس از « مزّمّل » و مزّمّل پس از « ن و القلم » و « ن و القلم » پس از « علق » نازل شده است . « 3 »
سيوطى در « الدّرالمنثور » از ابن عباس در اين مورد چنين نقل مىكند :
« سوره مزّمّل در مكه در نخستين روزهاى وحى نازل گشته است ، به طورى كه وقتى رسول خدا سخن فرشته را شنيد ، به سوى او نگاه كرد و هنگامى كه او را ديد وحشت او را فراگرفت و به خانه آمد و به اهل خانه گفت : زمّلونى ، زمّلونى » .
در تفسير « منير » هم اين سخن با عبارات ديگر نقل شده است .
در تفسير « البرهان » نيز آمده است كه سوره مزّمّل پس از سوره قلم بر پيغمبر نازل شده است ( جز آيات ده و يازده و دوازده و بيست كه بعداً نازل شدهاند ) . « 4 »
قرطبى و ابوالفتوح رازى و مفسران ديگر هم ، همين را آوردهاند .
هامش
( 1 ) . طباطبايى ، الميزان ، ج 20 ، ص 59 .
( 2 ) . البقاعى ، نظم الدرر ، ج 8 ، ص 203 .
( 3 ) . زمخشرى ، الكشاف ، ج 4 ، ص 634 .
( 4 ) . البحرانى ، البرهان فى تفسير القرآن ، ج 4 ، ص 396 .