فرق دنيا و آخرت در اين است كه در دنيا خير و شر ، سعادت و شقاوت ، نعمت و نقمت مخلوط هستند . ممكن است صبح از انسانى كار خيرى سر بزند ، ولى يك ساعت بعد مرتكب كار خلافى بشود . امروز به انسان كار خيرى ميرسد و فردا از دستش ميرود و . . . . اما آخرت اينطور نيست . در آخرت امور جدا هستند ؛ سعادت جدا ، شقاوت جدا ، نعمت جدا ، نقمت جدا ، خير جدا و شر جدا . علاوه بر آن ، صاحبان نعمت و نقمت و يا سعادت و شقاوت نيز از يكديگر جدايند . با اين حال دنيا و آخرت دو عالم جدا و گسسته نيستند . اين دو ، يك عالم و تحت يك نظام اداره ميشوند . آدمى كه در اين دنيا نماز مىخواند مربوط به نشئه آخرت است و آدمى كه شراب مىخورد مربوط به نشئه دنيا . انسانى كه حج ميرود ، عبادت مىكند ، اعتقادات و رفتار درست دارد اينها مربوط به نشئه معنوى و اخروى است و لذا اين امور به يكديگر مربوط و در هم مخلوطاند ؛ دنيا و آخرت به همديگر آميخته است .
وقتى انسان سوره الرحمن را مىخواند ، چنين ديدى برايش حاصل مىشود ؛ انسان را از خواب غفلت بيدار مىكند .
نميتوان دنيا را از آخرت جدا كرد و در دنيا هر كارى كه خواستيم انجام دهيم و بعد بگوييم در آخرت درست مىشود . آخرت ما همين الآن نيز برپا است . اگر شما الآن آدم درستى هستى به اين معنا است كه آخرتت آباد است و همين الآن در سعادت به سر ميبرى ، منتها شايد حقيقت آن الآن برايت واضح نشود و پس از مرگ آن را ببينى . « الدنيا مزرعة الاخرة » ، كاشتن مقدمه برداشتن است . بنابراين ،
در پرتو وحى (فارسى) — صفحة 280
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٢٨٠