سختترين آيه مىداند : وَمَا جَعَلْنَا الرُّؤيا الَّتِي أَرَينَاكَ إِلَّا فِتْنَة لِّلنَّاسِ وَالشَّجَرَة الْمَلْعُونَة فِي القُرْآنِ وَنُخَوِّفُهُمْ فَمَا يزِيدُهُمْ إِلَّا طُغْيانًا كَبِيرًا « 1 » ؛ و قرار نداديم رؤيايى را كه به تو نشان داديم مگر آزمايشى براى مردم ؛ و درختى را كه در قرآن لعن شده است ؛ و آنان را مىهراسانيم ، پس اضافه نمىشود آنان را مگر طغيانى بزرگ .
در اين آيه اين سؤال مطرح مىشود كه مقصود از « رؤيا » چه بوده است ؟ و « شجره ملعونه » چه شجرهاى است ؟ به نظر من از اين آيه استفاده مىشود كه آيات سور بقره از طريق وحى منامى بر پيامبر ( ص ) نازل شده است .
وحى داراى شش تعريف و شش قسم است ؛ از جمله : من وراء حجاب ، توسط جبرئيل ، به وسيل خواب ، از راه ايجاد صدا و . . . .
وحى منامى آن است كه پيامبر مطلب را در خواب ببيند ، همانگونه كه حضرت ابراهيم ( ع ) در خواب ديد و به او وحى شد كه اسماعيل ( ع ) را ذبح كند . او به حضرت اسماعيل ( ع ) فرمود : أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ و او نيز در جواب گفت : يا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِي إِن شَاء اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ « 2 » . با اين كه انجام قربانى را در خواب ديده بود ، اما اسماعيل امر به ذبح را فهميد .
نمونه ديگر اين است كه پيامبر اكرم ( ص ) در خواب مشاهده
هامش
( 1 ) . سوره اسراء ، آيه 60 .
( 2 ) . سوره صافات ، آيه 102 .