در عين حال قرآن به روشنى و صراحت دلالت دارد بر اين كه دست كم برخى آيات آن تأويل دارد و تأويل آن را جز خود خداوند و راسخان در علم كسى نمىداند : وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ . « 1 » چنان كه قرآن به صراحت دلالت دارد بر اين كه در آن مانند آيات محكمات ، آيات متشابه هم وجود دارد و خداوند از پيروى كردن آيات متشابه به سختى نكوهش و منع نموده است : مِنْهُ آيَاتٌ مُّحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ في قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاء الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاء تَأْوِيلِه . « 2 »
همچنين مىبينيم در اوايل 29 سوره قرآن حروف مقطعه آمده است كه در تفاسير و كتب علوم قرآن بيش از 30 احتمال در معناى آنها داده شده ولى همه رجم بر غيب است ، بلكه چه بسا احتمال مىرود كه آنها از آيات متشابه باشند .
و از طرف ديگر مطالبى در قرآن آمده است كه داراى پرسشها و ابهامهاى فراوان است كه در اين جا به چند مورد آن اشاره مىكنيم :
1 . به نظر مىرسد بعضى از آن مطالب با علوم امروز سازگار نباشد ، مانند آسمان هفتگانه و آفريده شدن آدم از خاك و تولد حضرت عيسى بدون آميزش .
هامش
( 1 ) . سوره آل عمران ، آيه 7 .
( 2 ) . همان .