است . مثلًا ترتيب سورههاى حشر و جمعه را با مضامين آنها موافق ندانسته و آنها را قبل از سوره احزاب ، جاى داده است .
مزاياى تفسير بر اساس ترتيب نزول
براى شناخت ترتيب آيات قرآنى و تميز دادن مكى از مدنى ، فوايدى ذكر كردهاند كه به اهم آنها اشاره مىكنيم :
1 . كمك به فهم مراد وحى :
الف . از طريق دانستن تاريخ نزول و علت آن
آيات قرآن براى زمان خاص و واقعه خاصى نازل نگرديده است و گرنه قرآن براى آيندگان مفيد واقع نمىشد . امام باقر ( ع ) در اينباره چنين مىفرمايند :
« ولو أنَّ الآيةَ نزلت فى قوم ثُمَّ مات أولئكَ القومُ ماتَتِ الآيةُ لما بَقِيَ من القرآنِ شىءٌ و لكنَّ القرآنَ يجرى اوّله على آخره ما دامت السمواتُ و الأرضُ و لكلِّ قوم آيةٌ يتلونها ، هم منها من خير أو شَرٍّ » . « 1 »
و در حديث ديگر چگونگى ارتباط آيات را براى آيندگان و شأن نزول آيه ، چنين بيان داشتند :
« ظَهْرُ القرآنِ الذين نزل فيهم و بَطْنُهُ
هامش
( 1 ) . اگر قرار باشد آيهاى كه براى مردمى نازل شده است و مرگ آن مردم ، مرگ آيه را نيز به دنبال داشته باشد ، چيزى از قرآن باقى نخواهد ماند . حال آن كه قرآن از آغاز تا پايان ، تا آن وقت كه آسمانها و زمين پابرجاست ، باقى و جارى است و دستورالعمل هر قومى در هر زمانى اعم از خير و شر خواهد بود . ابى نضر ، تفسير العياشى ، ج 1 ، ص 10 ، ح 7 ؛ مجلسى ، بحارالانوار ، ج 89 ، ص 115 ، ح 4 .