سابقه تاريخى تفسير قرآن بر اساس ترتيب نزول
در مورد تفاسيرى كه به اين سبك نوشته شده ، از دو تفسيرى كه هر دو در قرن 14 هجرى نوشته شده است مىتوان نام برد . ترتيب سورهها در اين دو تفسير براساس مصحفى از قرائت حفص بن سليمان « 1 » است :
1 - تفسير « بيان المعانى » نوشته سيدعبدالقادر ملا حويش آل غازى كه در 6 مجلد و در سال 1355 ق تأليف شده است . و با بازنگرى گستردهاى كه مؤلف آن را باقى گذاشته بود ، در ده جلد از سوى دارالمغرب بيروت منتشر شده است . اين تفسير براساس ترتيب مصحف مذكور بدون هيچگونه تغييرى نوشته شده است ، و از سوره علق آغاز گرديده است .
2 - « التفسير الحديث » نوشته محمد عزة دروزة النابلسى كه در 6 مجلد و در سال 1380 ق نگاشته شده ، اما ايشان در ترتيب مصحف مذكور ، تغييرات مختصرى داده است و از سوره فاتحة الكتاب سپس سوره فلق آغاز نموده و علت تغيير در ترتيب چندين سوره را ، عدم موافقت مضامين سورهها با ترتيب آنها در اين مصحف ، بيان كرده
هامش
( 1 ) . مرحوم راميار درباره اين مصحف چنين آورده است : « در تاريخ دهم ربيع الثانى 1337 ه - - 13 ژانويه 1919 م - انجمنى در مصر ، مصحفى از قرائت حفص بن سليمان كوفى كه به عثمان بن عفان و على بن ابيطالب ( ع ) مىرسيد ، به طبع رساند . در آن جا در صدر هر سوره به ترتيب نزول و مكى و مدنى بودن سورهها و استثناى آيهها اشارهاى شده بود بعداً اين اشارهها حذف شد . ولى باز هيأتى در سال 1383 - 1963 م - از جامعه الازهر مصر با استناد به منابع و مآخذ معتبرى آن را تجديد نمود » . تاريخ قرآن ، ص 662 .