بگيرد و در اين صورت واجب است علوفهء آن را تأمين كند و در صورتى كه قصد رايگان نداشته باشد ، مىتواند پس از پيدا شدنِ صاحب آن عوض آن را مطالبه نمايد و يا اين كه از شير يا پشم يا سوارى آن به طور معمول استفاده كند و از مخارج آن كم كند و اگر حيوان تلف شود ، ضامن آن نيست ، مگر اين كه در حفظ آن كوتاهى كرده باشد .
« مسألهء 3144 » اگر حيوانى را در جايى كه عمران و آبادى نيست ، مانند بيابانها ، جنگلها ، كوهها و راههاى بيابانى پيدا كند و صاحب آن معلوم نباشد ، دو صورت دارد :
اوّل : اگر در آن محل آب و گياه وجود داشته باشد و حيوان از لحاظ جسمى و قدرت دويدن بتواند خود را از درندگان حفظ كند ، جايز نيست آن را بگيرد .
دوم : اگر در آن محل آب و گياه وجود نداشته باشد و يا حيوان در معرض خطر باشد ، مانند گوسفند و بچّه شتر ، جايز است آن را بگيرد و به مقدار ممكن معرّفى كند و چنانچه از پيدا كردن صاحب آن مأيوس شود ، مىتواند آن را تملّك كند و يا اين كه براى صاحب آن حفظ نمايد ، ولى در صورت تملّك اگر صاحب آن پيدا شود ، بايد عوض آن را به او بدهد .
« مسألهء 3145 » اگر بچّهاى گم شود و ولىّ او پيدا نشود و يا او را سرِ راه گذاشته باشند ، جايز است بلكه اگر در معرض تلف شدن باشد واجب است كه انسان او را بردارد و حفظ كند و مخارج او را تأمين نمايد تا به حدّ بلوغ برسد و يا پدر يا مادر يا جدّ پدرى او پيدا شود و چنانچه بچّه مالى همراه خود داشته باشد ، جايز است با اجازهء حاكم شرع آن مال را به مصرف او برساند و اگر مال نداشته باشد ، از بيت المال يا زكوات يا مردم خيّر براى مخارج او كمك بگيرد و اگر ممكن نشد ، خودش مخارج او را بدهد و در اين صورت مىتواند مخارجى را كه متحمّل مىشود ، يادداشت كند تا پس از بزرگ شدن و تمكّن بچّه ، از او مطالبه نمايد .
« مسألهء 3146 » مالى كه صاحب آن مشخّص است ولى به هيچ وجه به او دسترسى نيست ، در حكم مجهولالمالك مىباشد .
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 595
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٥٩٥