معامله صحيح است .
« مسألهء 2242 » كسى كه مال ندارد و مخارجى مثل خرج زن و بچّه بر او واجب است ، بايد كسب و كار نمايد و براى كارهاى مستحب ، مانند بهبود زندگى زن و فرزندان و دستگيرى از فقرا ، كاسبى كردن مستحب است .
معاملات مكروه
« مسألهء 2243 » برخى معاملات مكروه از اين قرار است :
قصّابى ، كفن فروشى ، معامله با مردمان پست ، معامله بين اذان صبح تا اوّل آفتاب ، كار خود را خريد و فروش گندم و جو و مانند اينها قرار دادن ، براى خريدن جنسى كه ديگرى مىخواهد آن را بخرد ، داخل معامله او شدن .
معاملات باطل
« مسألهء 2244 » در چند مورد معامله باطل است :
اوّل : خريد و فروش عين نجسى كه از آن منفعت حرام برده مىشود ، مثل مشروبات الكلى ؛ ولى خريد و فروش چيزهايى مثل مدفوع جهت كُود كشاورزى و سگ شكارى تعليم ديده و خون انسان براى تزريق به بيمار كه منفعت حلال دارند ، اشكال ندارد .
دوم : خريد و فروش مال غصبى ، مگر آن كه صاحب آن ، معامله را بپذيرد .
سوم : خريد و فروش چيزهايى كه ماليّت و ارزش عقلايى ندارند .
چهارم : معامله چيزى كه منافع معمولى آن حرام باشد ، مثل آلات قمار .
پنجم : معاملهاى كه در آن ربا باشد و « غِشّ » در معامله - يعنى فروختن جنسى كه با چيز ديگرى مخلوط است ، در صورتى كه آن چيز معلوم نباشد و فروشنده هم به خريدار نگويد مثل شيرى كه در آن آب ريخته است - حرام است . از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم منقول است كه فرمود : « از ما نيست كسى كه در معاملهء با مسلمانان غِشّ كند ( و اين فرمايش را سه بار تكرار فرمودند ) و هر كه با برادر مسلمان خود غشّ كند ، خداوند بركت روزى او