احكام امر به معروف و نهى از منكر
امر به معروف و نهى از منكر - يعنى احساس وظيفه و نظارت همگانى در جهت اصلاح آحاد جامعه و دولتمردان و دستور به نيكى و بازدارندگى از پليدى و زشتى - از فرائض بزرگ اسلامى است كه به وسيلهء آن ، ديگر فرائض بر پا مىشود و نشانهء ولايت مؤمنان نسبت به يكديگر و راه نيل به مقام بهترين امّت و ملّت بشرى است . امام باقر عليه السلام مىفرمايد : « اين فريضه راه انبياء و روش صالحان و تكليف بزرگى است كه به واسطهء آن ، ديگر فرائض اجرا مىگردد ، راهها امن مىشود ، كسب و تجارت حلال مىگردد و رونق مىيابد ، حقوق مردم تأمين مىشود ، زمينها آباد مىگردد ، دشمنان به عدل و انصاف وادار مىشوند و كارها به صلاح مىآيد . » « 1 » « مسألهء 2211 » « معروف » يعنى چيزى كه به حكم شرع يا عقل انجام آن واجب يا مستحب است و « منكر » يعنى چيزى كه به حكم شرع يا عقل انجام آن قبيح و حرام يا مكروه است و از اين نظر فرقى ميان امور فردى و اجتماعى نيست . بنابر اين امر به معروف و نهى از منكر يك وظيفهء عمومى است و حكومتها و افراد مردم ، همه در برابر يكديگر مسئوليت دارند و بايد به اين وظيفه عمل نمايند .
« مسألهء 2212 » امر به معروف و نهى از منكر با شرايطى كه ذكر خواهد شد ، واجب و ترك آن معصيت است و در مورد مستحبّات و مكروهات ، امر و نهى مستحبّ است .
« مسألهء 2213 » امر به معروف و نهى از منكر ، واجب كفايى است و در صورتى كه بعضى از مكلّفين به طور صحيح آن را انجام دهند ، از ديگران ساقط مىشود و اگر اقامهء
هامش
( 1 ) - تهذيب الأحكام ، باب « الأمر بالمعروف و النهى عن المنكر » ، ح 21 ، ج 6 ، ص 180 .