عسر و حرج : تنگنا و سختى و مشقّت زياد .
عقد : گره و پيوند ، عهد و پيمان ؛ قرارداد دو طرف بر اين كه ملتزم به عمل كردن به مفاد آنچه توافق كردهاند ، باشند . در عقد بايد ايجاب و قبول وجود داشته باشد ، مثل عقد بيع و عقد نكاح .
عقود : جمع عقد ( عقد ) .
عقود صحيح شرعى : قراردادهاى دو طرفهاى كه شرع مقدّس آنها را صحيح و جايز مىداند ، مثل بيع ، ازدواج ، اجاره ، مصالحه و . . .
علّت تامّه : سببى كه با موجود شدن آن ، معلول نيز ايجاد مىشود و در مقابل آن علّت ناقصه قرار دارد . در احكام شرعى نيز به سببى گفته مىشود كه با فرض وجود آن ، حكم شرعى وجود داشته باشد .
علم : اعتقاد قطعى ، يقين .
علم اجمالى : دانستن چيزى بدون آگاهى داشتن از تفاصيل آن ، مثل دانستن اين كه يكى از دو ظرف نجس است ، اما معلوم نباشد كه كدام يك از آن دو است . علم اجمالى در مقابل علم تفصيلى قرار دارد .
عمدى : كار قصد شده ، كارى كه از روى قصد و نيّت و التفات انجام مىشود ، نه از روى تصادف و يا غفلت . در مقابل عمدى ، سهوى قرار دارد .
عمرهء تمتّع : بخش اوّل از مناسك حجّ تمتّع است كه شامل پنج عمل ( احرام از ميقات ، طواف ، نماز طواف ، سعى بين صفا و مروه و تقصير ) است . عمرهء تمتّع بايد در ماههاى حج ( شوال ، ذى القعده و ذى الحجّه ) انجام شود .
عمرهء مفرده : عمرهاى است كه در تمام طول سال مىتوان آن را انجام داد . اعمال عمرهء مفرده ، مانند عمرهء تمتّع است ، با اين تفاوت كه در آخر عمرهء مفرده ، بايد طواف نساء و نماز آن هم به جا آورده شود .
عمل به احتياط : اين كه شخص به گونهاى عمل نمايد كه يقين كند وظيفهء شرعى اش را انجام داده است ، مثلًا اگر عدهاى از مجتهدين عملى را واجب و عدّهء ديگرى مستحب دانستند ، آن عمل را به جا آورد و اگر عدهاى از مجتهدين عملى را حرام و عدّهء ديگرى مكروه دانستند ، آن را ترك كند .
عوض و معوّض : عوض به بدل در عقود مىگويند ، مثل ثمن در بيع و اجرت در اجاره .
معوّض آن چيزى است كه عوض در مقابل آن پرداخت مىشود ، مثل مثمن ( جنس فروخته شده ) در بيع و منفعت عين و كار در اجاره .
عهد : ملزم شدن به انجام دادن يا ترك كردن فعلى در برابر خداوند به اين صورت كه فرد بگويد : « با خداوند عهد كردم كه فلان كار را انجام دهم يا فلان كار را ترك نمايم » . وفاى به عهد مانند وفاى به سوگند و نذر لازم است و مخالفت با آن جايز نيست و كفّاره دارد .
عيال : كسانى كه نفقهء آنها بر عهدهء سرپرست خانواده است ، مانند زن و فرزندان نسبت به مرد خانواده .
عيدين : عيد فطر و عيد قربان .
استفتائات (فارسى) — صفحة 597
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٥٩٧