صورى : ظاهرى ، نه واقعى .
صوم : روزه .
صوم يوم الدهر : روزهء تمام عمر .
ضامن : متعهّد ، عهده دار .
ضرورى دين : آنچه نزد مسلمانان ، بدون ترديد جزء دين اسلام است ، مثل وجوب نماز و روزه .
ضرورى مذهب : آنچه نزد شيعيان ، بدون ترديد جزء مذهب حقّهء اماميه است .
ضمان : تعهّد ، عهده دار شدن .
ضماير : جمع ضمير ( ضمير ) .
ضمير : كلمهاى كه به جاى اسم قرار مىگيرد و دلالت بر شخص يا شىء مىكند ، مثل « من ، تو ، او ، شما » در زبان فارسى و مثل « هو ، هما ، أنت ، نحن » در زبان عربى .
ضمير تثنيه و جمع : اگر ضميرى بر دو نفر دلالت كند ، ضمير تثنيه ناميده مىشود ، مثل « هما » ( آن دو ) و اگر بر بيشتر از دو نفر دلالت كند ، ضمير جمع ناميده مىشود ، مثل « هم » ( آنها ) .
ضمير مذكر : ضميرى كه دلالت بر مرد و جنس نر داشته باشد ، مثل « هو » .
ضمير مؤنث : ضميرى كه دلالت بر زن و جنس ماده داشته باشد ، مثل « هى » .
ضيق وقت : تنگى وقت .
طاهر : پاك . هم به چيز غير نجس گفته مىشود و هم به شخصى كه وضو و غسل و تيمّمى كه بر عهدهاش بوده ، به جا آورده و مىتواند نماز بخواند .
طريق شرعى : راه و روشى كه مورد تأييد شرع است .
طريقيت : چيزى كه خودش اصل و هدف نباشد ، بلكه طريق و راهى براى رسيدن به چيز ديگرى باشد ، گفته مىشود كه آن چيز داراى طريقيت است نه موضوعيت .
طلوع فجر : ظاهر شدن سپيدى صبح ( آن سپيدى كه در افق پهن مىشود و به آن فجر صادق نيز گفته مىشود ) كه شروع وقت نماز صبح است .
طواف : هفت دور گرديدن به دور خانهء كعبه است كه از حجر الاسود شروع و به حجر الاسود نيز ختم مىشود و از واجبات عمره و حج است .
طواف نساء : طوافى است كه با به جا آوردن آن اعمال زناشويى كه به واسطه احرام بر مُحرم حرام شده بوده ، بر وى حلال مىشود .
طهارت : پاكى .
طهارت از حَدَث : پاكى و بر طرف شدن حدث با به جا آوردن وضو ، غسل و تيمّم .
طهارت از خَبَث : پاك شدن چيزى از نجاست .
ظاهر : آشكار ، در مقابل باطن ، مثل ظاهر بدن .
ظاهر . . . است ، ظاهر اين است ، ظاهراً : بيان فتواست و مقلّد بايد طبق آن عمل نمايد .
استفتائات (فارسى) — صفحة 595
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٥٩٥