آورد ، و گرنه تكليفى ندارد ؛ ولى اگر حج از سالهاى قبل بر او مستقر شده باشد ، بايد به هر نحوى كه مىتواند ، در آينده حج را به جا آورد و اگر خودش نمىتواند و از بهبودى خود نيز نااميد است ، بايد نايب بگيرد و در هر حال ، احتياط مستحب اين است كه در صورت توانايى ، خود شخص و در صورت عدم توانايى ، نايب او طواف نساء به جا آورد .
استطاعت طريقى و زمانى
[ 1877 ] سؤال 41 : شخصى اگر از ساير ورثه اجازه بگيرد ، مىتواند با استفاده از فيش ميّت به حج مشرّف شود . آيا اجازه گرفتن از ساير ورثه به عنوان مقدّمه ، مثل ثبت نام و تهيهء بليط و امثال آن واجب است يا خير ؟ و با فرض اجازه نگرفتن ، چنانچه با همان فيش به حج برود و ساير شرايط را داشته باشد ، حجّ او صحيح است و كفايت از حَجّة الاسلام مىكند يا نه ؟
پاسخ : اجازه گرفتن از ساير ورثه واجب است و اگر بدون اجازهء آنان با استفاده از آن فيش به حج برود ، صحّت حجّش خالى از اشكال نيست .
[ 1878 ] سؤال 42 : شخصى براى حج ، استطاعت مالى و بدنى داشته ؛ ولى راه براى رفتن باز نبوده و الآن كه نوبت رفتن او شده است ، ديگر توانايى مالى و بدنى براى رفتن به حج را ندارد . آيا او حق دارد نوبت خود را به فرزندش بدهد تا او به حج برود ؟
پاسخ : در فرض سؤال ، جايز است .
[ 1879 ] سؤال 43 : اگر تمام شرايط وجوب حج براى كسى فراهم باشد ، به جز زمان كافى و يا باز بودن راه ، آيا لازم است استطاعت مالى خود را تا سال بعد حفظ كند يا خير ؟
پاسخ : در صورت تنگ بودن وقت براى حج ، حفظ استطاعت مالى تا سال بعد لازم است ؛ و در مورد باز نبودن راه ، چنانچه باز شدن راه در سال آينده ، بسته به اين باشد كه در همان سالِ حصولِ استطاعت مالى ، هزينهء حج را بپردازد يا در ثبت نام و قرعه كشى شركت كند ، لازم است اقدام كند و اگر اقدام نكرد ، حفظ