برگشت به اندازهء هشت فرسخ يا بيشتر باشد و هر يك از مسير رفت و مسير برگشت نيز چهار فرسخ يا بيشتر باشد ، مسافر هستيد و در راه و در آن محل نمازتان شكسته است و اگر يكى از دو مسير رفت و برگشت كمتر از چهار فرسخ باشد و مسير ديگر نيز به اندازهء هشت فرسخ نباشد ، بايد در رفت و برگشت و در آن محل ، بنا بر احتياط واجب نماز را هم شكسته و هم تمام بخوانيد و اگر كارخانه در مسير حركت به سمت اراك واقع شده باشد ، بايد ابتداى مسافت را از كارخانه حساب كنيد ؛ ولى در هر صورت پس از بازگشت به محلّ كار يا محلّ سكونت ، نمازتان تمام است .
[ 1305 ] سؤال 16 : در يك منطقهء نظامى كه در فاصلهء پنجاه كيلومترى شهر قرار دارد ، تعدادى از پرسنل نظامى به همراه خانوادهء خود زندگى مىكنند و مدت اقامت آنها در منطقه ، معلوم نيست ؛ ولى كمتر از دو سال هم نيست . لطفاً به سؤالهاى زير پاسخ دهيد .
الف . پرسنل ، براى انجام دادن امور ادارى ، در فاصلهء كمتر از ده روز ، يك يا دو بار به شهر اعزام مىگردند و خانوادهء آنها نيز براى خريد ما يحتاج زندگى و تفريح ، هر هفته به شهر مسافرت مىكنند . وظيفهء آنها در منطقه چيست ؟
پاسخ : در مفروض سؤال ، محلّ زندگى نظاميان و خانوادهء آنان از زمانى كه در آن جا مسافر محسوب نشوند در حكم وطن آنان محسوب مىشود ؛ ولى در سفر خود به شهر ، مسافر محسوب مىشوند و نمازشان قصر است .
ب . بعضى از فرزندان پرسنل ، در شهر مشغول به تحصيل هستند و هر روز به شهر مىروند . تكليف آنها در منطقه چيست ؟
پاسخ : فرزندان ، علاوه بر منطقه ، در سفر تحصيلى ( در مسير بين محلّ تحصيل و خانه و در محلّ تحصيل ) ، نمازشان تمام است .
ج . اگر پرسنل و خانوادهء آنها در محدودهء كمتر از حدّ ترخّص مسافرت كنند ، وظيفهء آنها در منطقه چيست ؟
پاسخ : اگر منطقهء نظامى خيلى وسيع نباشد ، براى خانواده ، تمام منطقه و اگر
استفتائات (فارسى) — صفحة 340
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٣٤٠