بعداً قضاى آن را به جا آورد .
[ 1191 ] سؤال 83 : كسى كارش اين طور است كه معمولًا غبار غليظ وارد حلقش مىشود و راه درآمد و كسب ديگرى هم ندارد . آيا باز هم روزه بر او واجب است يا حكم ديگرى دارد ؟
پاسخ : اگر با ترك اين كار در ايّام رمضان دچار حرج مىشود ، كارش را انجام بدهد و بعد در روزهايى كه اين عذر برايش وجود ندارد ، آنها را قضا كند .
[ 1192 ] سؤال 84 : آيا دانشآموزان و دانشجويانى كه ماه رمضان ، در فصل امتحانات آنها واقع شده و با گرفتن روزه نمىتوانند خوب امتحان بدهند ، حق دارند در روزهاى امتحان ، روزهء خود را بخورند وبعداً قضاى آن را بگيرند ؟
پاسخ : عذر مذكور ، مجوّز خوردن روزه نيست ؛ بلكه بايد روزه را بگيرند و تا در حرج واقع نشوند ، نمىتوانند روزه را افطار نمايند ؛ بلى مىتوانند به مسافت شرعى سفر كنند و در سفر ، روزه را بخورند و بعداً آن را قضا نمايند .
روزهء نذرى
عذر و مانع در روزهء نذرى
[ 1193 ] سؤال 85 : شخصى نذر كرده كه هفتهاى يك روز را روزه بگيرد و بعد از نذر كردن ، دو ماه روزهء كفّاره كه 31 روز آن بايد پى در پى باشد ، بر عهدهاش ثابت مىشود . اكنون تكليف او نسبت به اين دو واجبى كه با هم مزاحمت مىكنند ، چيست ؟
پاسخ : اگر نذرش مطلق باشد ، يعنى نوع خاصّى از روزه مورد نظرش نباشد ، بلكه فقط روزه بودن را قصد كرده باشد ، بايد آن روز را هم به نيّت اداى نذر و هم به نيّت كفّاره ، روزه بگيرد و اگر نذرش مطلق نباشد ، بايد آن روز را به نيّت اداى نذر ، روزه بگيرد و در روزهاى بعد از آن ، روزهء كفّاره را ادامه دهد و در