بين نماز يادش بيايد كه سجده يا تشهد فراموش شده را انجام نداده ، وظيفهاش چيست و نمازى كه مشغول آن است ، چه حكمى دارد ؟
پاسخ : بايد نماز را قطع نمايد و آنها را انجام دهد .
[ 935 ] سؤال 284 : آيا پس از به جا آوردن تشهد فراموش شده ، سلام دادن لازم است ؟ و آيا در اين حكم ، فرقى بين اين كه تشهد اول فراموش شده باشد يا تشهد دوم وجود دارد ؟
پاسخ : اگر تشهد فراموش شده از ركعت آخر نباشد ، بنا بر احتياط قضا دارد و سلام دادن لازم نيست و بايد پس از آن ، دو سجده سهو به جا آورد و اگر تشهد فراموش شده از ركعت آخر باشد و كارى كه نماز را باطل مىكند ، انجام نداده باشد و موالات نيز به هم نخورده باشد ، بنا بر احتياط تشهد را بدون نيّت ادا و قضا و به قصد قربت مطلقه بخواند و سلام را نيز رجائاً بدهد و سپس دو سجدهء سهو به جا آورد و اگر بدون علم و عمد كارى كه نماز را باطل مىكند ، انجام داده و يا موالات به هم خورده باشد ، قضاى تشهد را بنا بر احتياط انجام دهد و سلام دادن لازم نيست و پس از آن دو سجدهء سهو به جا آورد .
[ 936 ] سؤال 285 : اگر كسى بين قضاى سجده يا تشهد فراموش شده و نماز ، فاصلهء زياد بيندازد و يا كارى كه منافى نماز است ، به جا آورد ، وظيفهاش چيست ؟
پاسخ : اگر عمداً و با علم به اين كه به جا آوردن قضاى سجده و يا تشهد ، بايد بدون فاصله بعد از نماز به جا آورده شود ، اين كار را انجام دهد ، پس از به جا آوردن قضاى سجده و يا تشهد فراموش شده و انجام دادن سجدهء سهو ، بنا بر احتياط بايد نماز را نيز دوباره بخواند ؛ و در غير اين صورت به جا آوردن قضاى سجده و تشهد فراموش شده به همراه سجدهء سهو كافى است .
[ 937 ] سؤال 286 : كسى كه در حال ايستاده به ياد آورد كه تشهد نمازش را نگفته و براى گفتن تشهد ننشيند و نمازش را تمام كند ، حكمش چيست ؟
پاسخ : اگر مىدانسته كه وظيفهاش اين است كه بنشيند و تشهد بخواند و اين
استفتائات (فارسى) — صفحة 236
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٢٣٦