پس از تغيير جنسيت ، فاقد صلاحيت لازم براى حضانت و نگهدارى كودك باشد ، اين حق از او سلب مىشود و به پدر كودك كه واجد صلاحيت است واگذار شود . كما اينكه براساس مادهء 1170 قانون مدنى ، اگر مادر مجنون گردد ، يا به ديگرى شوهر كند ، حق حضانت وى ساقط مىگردد . مفهوم مستفاد از اين ماده آن است كه مادر بايد براى نگهدارى كودك واجد صلاحيت باشد . چنانچه مجنون گردد يا به ديگرى شوهر كند فاقد صلاحيت مىگردد . بر اين اساس ، مىتوان اين احتمال را داد كه تغيير جنسيت مادر ، موجب سلب صلاحيت وى در امر حضانت مىگردد ، اگر چه از نظر عرف يا شرع ، اطلاق عنوان « مادر » پس از تغيير جنسيت صحيح است . البته تأكيد مىكنيم كه تشخيص اين امر به عهدهء دادگاه صالح است .
گفتار دوم : تغيير جنسيت پدر و مسألهء حضانت كودكان
هرگاه پدر در مدتى كه داراى حق حضانت و نگهدارى كودك است ، تغيير جنسيت دهد و به زن تبديل گردد ، اين امر چه تأثيرى در امر حضانت وى دارد ؟
در پاسخ مىگوييم كه عنوان « پدر » پس از تغيير جنسيت عوض نمىشود و عرفاً شخص مىتواند بگويد : اين پدر من است كه تغيير جنسيت داده و زن شده است و فرض آن است كه حضانت كودك به پدر از آن جهت كه پدر است واگذار شده است . علاوه بر اين ، از نظر شرعى پدر كسى است كه فرزند از نطفهء ( اسپرم » وى به وجود آمده باشد و اين با تغيير جنسيت ، تغيير نمىكند
احتمال ديگر ، آن است كه پدر با تغيير جنسيت خويش و تبديل شدن به زن ، از صلاحيت و شايستگى لازم براى حضانت برخوردار نباشد ، مخصوصاً اگر پس از تغيير جنسيت و تبديل شدن به زن ، با مرد ديگرى ازدواج كند كه از مفهوم مادهء 1170 قانون مدنى عدم صلاحيت وى به دست مىآيد . علاوه بر اين ، مادهء 1173 قانون مدنى مىگويد :
هرگاه در اثر عدم مواظبت يا انحطاط اخلاقى پدر يا مادرى كه طفل تحت حضانت اوست ، صحت جسمانى يا تربيت اخلاقى طفل در معرض خطر باشد ، محكمه مىتواند به تقاضاى اقرباى طفل يا به تقاضاى قيم او يا به تقاضاى رئيس حوزهء قضايى هر تصميمى را كه براى حضانت طفل متقضى بداند اقتضا كند . . . . .