لازم است يا وى پس از تغيير جنسيت مىتواند با جنس مخالف ازدواج كند ؟
در پاسخ مىگوييم : نگه داشتن عده لازم نيست و زن پس از تغيير جنسيت مىتواند بلافاصله با جنس مخالف ازدواج كند .
براى اثبات ادعاى فوق بايد گفت : عده و احكام ديگر مانند حيض و نفاس از احكام ويژهء زنان است و وجوب اين عناوين از نظر حدوث و بقا دائر مدار وجود « زن » است . پس وقتى « زن » به دليل تغيير جنسيت از « زن بودن » خارج گردد و تبديل به مرد شود ، لامحاله عِدّه نيز ساقط مىگردد . « 1 » به عبارت ديگر ، حكم عده ، بدون ترديد از احكامى است كه به زنان اختصاص دارد و احتمال ثبوت آن بر مردان وجود ندارد . بنابراين ، به صرف اينكه زن به مرد تغيير جنسيت پيدا كرد ، از تحت موضوع حكم خارجى مىشود و وجوب نگهداشتن عدّه از عهدهء وى ساقط مىگردد ، « 2 » و معنا ندارد با از بين رفتن موضوع ، حكم باقى باشد ؛ چنانچه ساير احكام نيز با منتفى شدن موضوعشان باقى نمىمانند ، مانند : حرمت نگاه كردن به او و وجوب پوشش بر او . « 3 » آيتالله سيد محمّد صدر مىگويد :
ترديدى نيست كه زوجه پس از تغيير جنسيت ، مشمول « احكام مردان » مىگردد و « احكام زنان » از وى برداشته مىشود . « 4 »
مبحث دوّم : تغيير جنسيت زوج ( شوهر ) و مسألهء عِدّه
اگر شوهر ، تغيير جنسيت دهد و به زن تبديل شود ، طبيعى است كه ازدواج سابق وى
منحل مىگردد ، ولى وى به عنوان « زن » ، آيا موظف به نگه داشتن عدّه است يا نه ؟
هامش
( 1 ) . ر . ك : احمد مطهرى ، مستند تحرير الوسيله ، ص 200 : « لانّ العدة و الحيض و النفاس و غيرها من احكام النساء ، فوجوبها حدوثاً و بقاءًا دائر مدار كونها امرأة ، فمع زوال المرأة عن كونها مرأة يسقط حكم العدة لا محالة » .
( 2 ) . ر . ك : محمد مؤمن ، كلمات سديدهء فى مسائل جديدهء ، ص 115 .
( 3 ) . ر . ك : سيد محسن خرازى ، تغيير الجنسية ، فقه اهل البيت عليهم السلام ، عربى ، ش 23 ، ص 254 .
( 4 ) . سيد محمد صدر ، ماوراء الفقه ، ج 6 ، ص 144 : « لا شك أنّها بعد التحول تصبح مشمولة لاحكام الرجال و تنتفى عنها أحكام المرأة » .