مبحث دوم : ديدگاه فقيهان اهل سنت در تغيير جنسيت حيوانات
صاحب نظران اهل سنت عمدتاً در ذيل آيهء شريفه : « فليغيرن خلق الله » « 1 » و تحت عنوان « خصاء الحيوان » ( اخته كردن حيوانات ) اظهار نظر كردهاند و ديدگاه واحدى هم در اين زمينه وجود ندارد . صاحب تفسير « محاسن التأويل » با استناد به آيهء فوق و نيز برخى روايات اهل سنت معتقد است كه اخته كردن حيوانات حرام است . « 2 » جارالله زمخشرى ، صاحب تفسير « الكشاف » معتقد است كه اخته كردن حيوانات در نزد علماى اهل سنت جايز است . « 3 » صاحب تفسير « غرائب القرآن » نيز ديدگاه زمخشرى را بيان مىكند . « 4 » نووى ، شارح صحيح مسلم در اين باره معتقد است كه تغيير در حيوانات به منظور بهبود گوشت آنان جايز است ، ولى در حيوانات ديگر جايز نيست . وى مىگويد :
حيواناتى كه در سن كم يا زياد بوده و خورده نمىشوند ( گوشتى نيستند ) ، جايز نيست اخته گردند ، اما حيواناتى كه گوشتى هستند ، جايز است در سن كم اخته گردند ؛ چون در آن يك هدفى وجود دارد و آن عبارت است از بهبود گوشت حيوان و جايز نيست حيوانات گوشتى در سن زياد اخته گردند . « 5 » عكرمه و گروهى از مفسرين اهل سنت معتقدند كه تغيير در حيوانات ( اخته كردن ) جايز است ؛ چون ظاهراً در اين كار يك غرض عقلايى وجود دارد . « 6 »
هامش
( 1 ) . سورهء نساء ( 4 ) ، آيهء 119 .
( 2 ) . محمد جمال الدين القاسمى ، محاسن التأويل ( تفسير القاسمى ) ، ج 3 ، ص 1133 - 1134 .
( 3 ) . جار الله زمخشرى ، الكشاف ، ج 2 ، ص 1564 - 1565 ، به نقل از : يوسف بن احمد بن عثمان ( فقيه يوسف ) ، تفسير الثمرات اليانعهء و الاحكام الواضحة القاطعة ، ج 2 ، ص 497 - 498 .
( 4 ) . ر . ك : محمد بن الحسين القمى النيشابورى ، تفسير غرائب القرآن و رغائب الفرقان ، ج 2 ، ص 499 .
( 5 ) . ر . ك : صحيح مسلم با شرح نووى ، ج 9 ، ص 177 ، به نقل از : سيد محمود آلوسى بغدادى ، روح المعانى ، ج 5 - 6 ، ص 195 : « لايجوز خصاء الحيوان لا يؤكل فى صغره و لا فى كبره و يجوز إخصاء المأكول فى صغره لأنّ فيه غرضاً و هو طيب لحمه و لا يجوز فى كبره » .
( 6 ) . حسين بن مسعود فراء بغوى شافعى ، تفسير البغوى ، ج 1 ، ص 703 .