كميته حقوق بشر و كميته ضدّ شكنجه نيز تعريفى از رفتار ظالمانه ارائه نكردهاند ، و تنها در برخى آرا به ذكر مصاديقى از آن بسنده كردهاند . لذا ، تاكنون رويهروشنى در تفسير واژه « رفتار ظالمانه » تحقّق نيافته است ؛ با اين حال ، واژه « ظالمانه » يا « بىرحمانه » ، به طور ضمنى و مطابق با آنچه كه در نظر ديوان عالى ايالات متحده آمريكا در خصوص معناى « ظالمانه » بيان شده ، به معناى خوارنمودن و تحقير كرامت انسانها است كه اشاره به رفتار غيرانسانى و غيرمتمدّن ( بربريت ، وحشىگرى ) دارد . « 1 »
6 . رفتار تحقيرآميز « 2 »
در تبيين اين اصطلاح ، مىتوان گفت : تجاوز به كرامت شخص ، نوعى رفتار بىرحمانه بوده و شامل اعمال بهويژه زشتى است كه سبب ورود رنجى شديدتر از ساير اعمال ممنوعه مشابه مىشود ، و به شدّت براى شخص قربانى موهِن است .
براى تحقّق چنين رفتارى كافى است رفتار موهن يا تحقيرآميز ، رنج حقيقى و زجرآورى را در نتيجه توهين يا استهزا به قربانى وارد كند ؛ هرچند با توجّه به خُلق و خوى متفاوت افراد ، درجه رنج از يك شخص تا شخص ديگر متفاوت است . « 3 » شعبه اوّل بدوى ديوان كيفرى بينالمللى براى روآندا در قضيه
Musema
، « رفتار موهن يا تحقيرآميز » را به « قراردادن قربانيان تحت رفتار طراحى شده براى هتك حرمتشان » تعريف مىكند ؛ رفتار مذكور مىتواند شكل خفيفتر شكنجه تلقّى شود ؛ اما بدون انگيزههاى لازم براى شكنجه يا ارتكاب توسط مقام دولتى باشد . « 4 »
از سوى ديگر ، در اسناد حقوق بشرى - بينالمللى و منطقهاى - به ممنوعيّت انجام رفتارها يا مجازاتهاى تحقيرآميز تصريح شده است ، ليكن تعريفى از اين واژه
هامش
( 1 ). Nihal Jayawickrama , Op . cit , p . .( 2 ). Degrading Treatment .( 3 ). Clare Ovey and Robin White , The European Convention on Human Rights , Fourth Edition , Oxford University Press , New York , , pp . - .( 4 ) . كريانگساك كيتيچايسارى ، حقوق كيفرى بينالمللى ، صص 268 تا 270 .