شكنجه هم از نظر شدّت و خطر بيش از رفتار غير انسانى است و هم اينكه در شكنجه وجود هدف ، نظير به دست آوردن اطلاعات يا اعتراف ، ضرورى است ؛ و حال آنكه در رفتار غير انسانى چنين هدفى ضرورت ندارد . براى مثال ، در قضيه سيليبيچى ، يكى از متّهمين به خاطر استفاده از وسيله شوك الكتريكى در مورد قربانيانش ، به رفتار غيرانسانى و خشن ، مجرم شناخته شد . يعنى جرم شكنجه براى او اثبات نشده است ، چرا كه فاقد عناصر لازم در شكنجه بوده است . در بين جرايم بدرفتارى ، رفتار غيرانسانى نسبت به ساير اعمالى كه اصل بنيادين رفتار انسانى ، به ويژه كرامت ذاتى بشر را نقض مىكنند ، بيش از همه گسترش يافته است .
درخصوص عناصر رفتار غيرانسانى و تعريف جرم مزبور ، در مجموع ، با توجّه به نظر ديوان كيفرى بينالمللى محاكمه جنايتكاران جنگى يوگسلاوى سابق ، مىتوان عناصر اين جرم را اينگونه توصيف نمود :
« عنصر مادّى : فعل يا ترك فعل مرتكب است كه موجب رنج شديد فيزيكى ، يا روانى ، يا آسيب فردى شود ، و يا يك حمله جدّى بر كرامت انسانى به شمار آيد .
عنصر معنوى ، آن است كه مرتكب رفتارى عمدى داشته باشد . ديوان ، در پرونده
Delalic
بيان نمود : « بىتفاوتى نوع كاملى از قصد به شمار مىآيد . » « 1 » ديوان مزبور پس از مطرح نمودن موارد رفتارهاى انسانى مورد نظر در حقوق بشردوستانه ، اينگونه نتيجهگيرى كرد : « رفتار انسانى ، اساس و پايه تمام چهار كنوانسيون ژنو است و به شكلى سلبى ، ضمن فهرستى غيركامل و عام از افعال تحقيرآميز كه با رفتار انسانى سازگارى ندارند ، تعريف گرديده است . اين اعمال تحقيرآميز و ترذيلى همان رفتارهاى غيرانسانى به شمار مىآيند . » « 2 » ديوان مذكور ، در پايان هم نتيجه گرفت : « رفتار غيرانسانى ، يك فعل يا ترك فعل با قصد و هدف است ؛ عملى كه با قضاوت عينى ، تصادفى نبوده و بلكه ، عمدى
هامش
( 1 ). ICTY , Op . cit . IT - T , para . , p . .( 2 ). Ibid , IT - T , para . , p . .