براى اين اصطلاح اكتفا نمودهاند .
در توضيح اين اصطلاح مىتوان گفت : مجازات ظالمانه اشاره دقيقترى نسبت به مجازات غيرانسانى دارد . برخى افراد ، مجازات ظالمانه را نظير مجازات غيرانسانى برشمردهاند ، امّا به نظر مىرسد مجازات غيرانسانى نه تنها مجازات ظالمانه را دربرمىگيرد ، بلكه حتّى مواردى كه مطابق با كرامت انسانى نيست را شامل مىشود . « 1 » براى تشخيص اينكه آيا رفتار معيّنى بىرحمانه است يا نه ؟ بايد در جريان اوضاع و احوال هر پرونده تصميمگيرى شود . با اين حال ، برحسب نوع رفتار بىرحمانه ، مىتوان از مادّه 4 پروتكل الحاقى دوم « 2 » كه خشونت نسبت به حيات ، بهداشت ، سلامت جسمى يا روحى اشخاص ، به ويژه قتل عمد و نيز رفتار خشن از قبيل شكنجه ، نقص عضو يا هر نوع مجازات جسمى ديگر را ممنوع مىداند ، در اين خصوص راهنمايى گرفت . « 3 » به اين ترتيب ، رفتار بىرحمانه شامل هر فعل يا ترك فعلى است كه باعث ورود رنج يا صدمه شديد روحى يا جسمى مىشود ، و يا حمله شديد به كرامت بشرى محسوب مىشود . در قضيه بلاسكيچ تاييد شد استفاده از بازداشتشدگان غيرنظامى به منظور فراهم كردن سپرهاى انسانى و حفر خندق در جبهه جنگ ، رفتار بىرحمانه محسوب مىشود . همچنين كميسيون مقدّماتى ديوان كيفرى بينالمللى در مورد جنايات جنگى ، در تحقّق رفتار بىرحمانه صرفاً لازم مىداند كه مرتكب ، به يك يا چند شخص ، درد يا رنج شديد جسمى يا روحى وارد كرده باشد . « 4 »
هامش
( 1 ). The State v . Petrus , Court of Appeal of Botswana , LRC ( Const ) at ; quoted at : Nihal Jayawichrama , The Judicial Application of Human Rights Law ( National , Regional and International Jurisprudence ) , First published , Cambridge University press , , p . .( 2 ) . منظور از پروتكل الحاقى دوم ، پروتكل الحاقى به كنوانسيونهاى چهارگانه ژنو درخصوص مخاصمات مسلّحانه داخلى ( غير بينالمللى ) مصوّب 1977 م است .
( 3 ) . كريانگساك كيتيچايسارى ، حقوق كيفرى بينالمللى ، ص 266 .
( 4 ) . همان ، صص 266 تا 268 .