است . در خود كنوانسيون حقوق بشر اروپايى يا كنوانسيون منع شكنجه اروپايى تعريفى از شكنجه ارائه نشده است ، اما دادگاه اروپايى حقوق بشر تعريف زير را براى شكنجه ارائه نموده است :
« شكنجه ، رفتارِ غيرانسانى عمدى است كه منجر به عذابى ( درد و رنجى ) بسيار شديد و بىرحمانه گردد . » « 1 » هر چند اين تعريف ، يك تعريف رسمى نيست ، و بلكه يك برداشت حقوقى است ، ليكن از حيث رويهسازى ، تعريف مزبور از اهمّيت زيادى برخوردار است .
از سوى ديگر ، هيچ يك از كميسيون و دادگاه آمريكايى حقوق بشر تعريفى از شكنجه ارائه ندادهاند ؛ لكن تلاش زيادى نمودند كه بيان كنند آيا اعمال خاصى در قلمرو شكنجه قرار مىگيرد يا خير ؟ و براى تعريف شكنجه ، به كنوانسيون آمريكايى پيشگيرى و مجازات شكنجه 1985 ، ارجاع دادهاند . « 2 » كميسيون آفريقايى حقوق بشر نيز هيچ تعريفى از شكنجه ارائه ننموده و فقط به تبيين مصاديق آن پرداخته است .
در جمعبندى و نتيجهگيرى تعريفهاى ذكر شده ، مىتوان بيان داشت : تعريفى كه در « كنوانسيون منع شكنجه و ديگر رفتارها يا مجازاتهاى بىرحمانه ، غيرانسانى يا تحقيرآميز ، مصوّب 1984 » ، ارائه شده است ، به جهات مختلف بر ساير تعاريف برترى داشته و جامعتر است .
هامش
( 1 ). Torture : " deliberate inhuman treatment causing very serious and cruel suffering . "Ireland V . U . K . , Series A , No . , . . , ( - ) EHRR , Para . ; quoted at : Philip Leach , Taking a Case to the European Court of Human Rights , Second Edition of First Published , Oxford University Press , New York , , p . ; and also see : Nigel S . Rodly , The Treatment of Prisoners under International Law , Second Edition , Clarendon Press , Oxford , , pp . ; Malcolm D . Evans and Rod Morgan , Preventing Torture , First Published , Clarendon Press , Oxford , , p . .( 2 ). David J . Harris and Stephen Livingstone , The Inter - American System of Human Rights , Clarendon Press , Oxford , , p . .