كدام از طرفين فرصت سخن گفتن بدهد .
10 . گرفتار حيله و مكر فريبكاران نشود و در مقابل تملّق و چاپلوسى ، ارادهء خود را از دست ندهد .
11 . سرانجام پس از تمام اين شرايط و خصوصيّات ، از قاطعيّت تمام برخوردار باشد و هنگامى كه حقيقت را كشف كرد ، اجازه ندهد كه هيچ عاملى مانع از صدور حكم قطعى و عادلانهاش گردد ؛ يعنى حكم خود را با قاطعيت تمام ، بدون طرفدارى از يكى و كملطفى به ديگرى صادر كند و از هيچ چيز و هيچكس ، هيچگونه ملاحظه و رعايتى نكند .
آن گاه على عليه السلام به مالك و تمامى زمامداران هشدار مىدهد كه افرادى با چنين مشخّصات بسيار كمياباند و داشتن قاضى شايسته و صالح براى يك زمامدار توفيق بزرگى است كه بايد ارزش آن را بداند :
ثُمَّ اخْتَرْ لِلْحُكْمِ بَيْنَ النَّاسِ أَفْضَلَ رَعِيَّتِكَ فِي نَفْسِكَ مِمَّنْ لاتَضِيقُ بِهِ الْأُمُورُ وَ لا تُمَحِّكُهُ الْخُصُومُ وَ لا يَتَمَادَى فِي الزَّلَّةِ وَ لا يَحْصَرُ مِنَ الْفَيْءِ إِلَى الْحَقِّ إِذَا عَرَفَهُ وَ لا تُشْرِفُ نَفْسُهُ عَلَى طَمَعٍ وَ لا يَكْتَفِي بِأَدْنَى فَهْمٍ دُونَ أَقْصَاهُ وَ أَوْقَفَهُمْ فِي الشُّبُهَاتِ وَ آخَذَهُمْ بِالْحُجَجِ وَ أَقَلَّهُمْ تَبَرُّماً بِمُرَاجَعَةِ الْخَصْمِ وَ أَصْبَرَهُمْ عَلَى تَكَشُّفِ الْأُمُورِ وَ أَصْرَمَهُمْ عِنْدَ اتِّضَاحِ الْحُكْمِ مِمَّنْ لا يَزْدَهِيهِ إِطْرَاءٌ وَ لا يَسْتَمِيلُهُ إِغْرَاءٌ وَ أُولَئِكَ قَلِيلٌ .
براى داورى بين مردمان ، برترين فرد خود را برگزين ! كسى كه داراى سعهء صدر باشد و مخاصمهء طرفين دعوى او را به خشم و كجخلقى واندارد و در اشتباهاتش پافشارى نكند و چون متوجه اشتباه خود شود ، بازگشت به حق و اعتراف به آن برايش سخت
آيين كشور دارى از ديدگاه امام على (ع) (فارسى) — صفحة 93
مساهمون: الشيخ فاضل اللنكراني
ص٩٣