ابتدايى است ، و امّا به منظور دفاع از اصول و ارزشهاى انسانى و الهى است . به سخنِ ديگر ، جهاد با اين كه جنگى ابتدايى است و امّا در حقيقت تدافعى است ؛ يعنى دفاع از اصول و نواميس توحيدى است .
جنگ امام حسين عليه السلام با يزيد و يزيديان ، به منظور دفاع از اصول و نواميسى بود كه به وسيله خاندان ابوسفيان در حال تباه شدن بود . و امّا نكتهاى را كه نبايد از نظر دور داشت ، اين است كه دفاع از اصول و ارزشها ، تنها به كشتنِ مهاجم نيست ؛ بلكه گاهى با كشته شدنِ مدافع ، تحقّق پيدا مىكند . براى همين ، در قران كريم و همين طور ، در روايات رسيده از پيامبر صلى الله عليه و آله و اهلِبيت آن حضرت ، شهادت از جايگاهى رفيع برخوردار است :
« وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِى سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَ تَا م بَلْ أَحْيَآءٌ عِندَ رَبّهِمْ يُرْزَقُونَ » . « 1 »
و كسانى را كه در راه خداوند كشته شدهاند ، مرده مپندار كه زندهاند و نزد پروردگارشان روزى مىبرند .
شهادت در راه خدا و اعتلاى اسلام و تحقّق ارزشهاى الهى ، از مهمّترين آرزوهاى اولياى الهى است . على عليه السلام در پايان منشورى كه به مالك اشتر نوشته است از خداى تعالى مىطلبد كه سرانجامِ او و مالك را به شهادت پايان بخشد :
وَ أَنَا اسْئَلُ اللَّهَ بِسَعَةِ رَحْمَتِهِ ، وَعَظِيمِ قُدْرَتِهِ وَ . . . وَانْ يَخْتِمَ لِي وَلَكَ بِالسَّعَادَةِ وَالشَّهَادَةِ ، انَّا الَيْهِ رَاغِبُونَ . « 2 »
و من از خداى مىخواهم با رحمتى فراگير كه او راست و قدرت بزرگ او بر انجام هر گونه درخواست . . . و اين كه كار من و
هامش
( 1 ) . آل عمران ، آيهء 169 .
( 2 ) . نهج البلاغه ، نامه 53 .