را به گونهاى ادامه مىدهد كه ، نتيجهء آن ، انكار آگاهى امام عليه السلام است .
در حقيقت ، اين همه تأكيد بر انكار خواب امام عليه السلام در كنار قبر جدّش رسول خدا صلى الله عليه و آله ، و فرمانِ آن حضرت بر بيرون رفتن به سوى عراق ( اخْرُج الَى الْعِرَاقْ ) « 1 » و همين طور ، انكارِ سخنِ امّ سلمه و گفتوگوى محمّد حنفيّه و ترديدِ در دلالت و معناى سخن امام عليه السلام كه فرمود : « مَنْ لَحِقَ بِي اسْتَشْهَدَ » « 2 » و انكارِ سخنى كه پس از ورود به كربلا فرموده است : « هيهُنَا وَاللَّهُ مَحَطُّ رِحَالِنَا وَ مَسْفِكُ دِمَائِنَا . . . » « 3 » و نيز ، ترديد در معنا و مفهوم آن ، و خدشه در بخش پايانى سخنرانى امام عليه السلام ، در روز هشتم ذى حجّة در مكّه : « خُطَّ المَوتُ عَلَى وُلْدِ آدَمَ . . . » ، « 4 » همه و همه ، به انگيزهء آن است كه امام حسين عليه السلام از سرنوشت نهايى خود و ياران و اهل بيتش آگاهى نداشت . البته چنين انكارى از سوى برخى نظريّهپردازانِ پديدهء عاشورا بىسابقه نيست ؛ از همين رو محقّقانِ از مقتلنويسان ، در مقتلهاى خود از آن ياد كرده و به نقدِ آن پرداختهاند و بدان پاسخهاى مناسب دادهاند . « 5 »
هامش
( 1 ) . ملهوف ابن طاووس ، ص 128 ؛ ينابيع المودّة ، ج 3 ، ص 60 .
( 2 ) . كامل الزيارات ، ص 157 ، ح 195 ؛ بصائر الدرجات ، ص 482 ؛ بحار الانوار ، ج 45 ، ص 87 ، ح 23 .
( 3 ) . ملهوف ، ص 139 .
( 4 ) . ملهوف ، ص 126 ؛ كشف الغمّة ، ج 2 ، ص 29 .
( 5 ) . بنى هاشم با آن كه شمارشان كم نبود به جز تنى چند از دودمان ابوطالب عليه السلام با وى همراه نشدند . چرا ؟ آيا مىدانستند كه سفر حسين عليه السلام راه شهادت است نه راه حكومت ؟ آيا مىدانستند كه حسين عليه السلام كشته مىشود و آنها به طمع دنيا و آرزوى دولت از آن حضرت كنارهگيرى كردند ؟ هر چند آرزو را به گور بردند . امام حسين عليه السلام در ساعت حركت و خروج از مدينه اين پيام را براى بنى هاشم فرستاد : « أمَّا بَعْدُ فَإنَّ مَنْ لَحِقَ بِي اسْتُشْهِدَ وَمَنْ لَمْ يَلْحَقْ بِي لَمْ يُدْرِكِ الْفَتْحَ وَالسَّلَامَ ؛ هركس با من آيد به شهادت خواهد رسيد و آن كه با من نيايد به فتح و پيروزى نخواهد رسيد » ، ( كامل الزيارات ص 75 ) .
از اين پيام امام عليه السلام دانسته مىشود كه چون بنى هاشم مىدانستند حسين عليه السلام كشته خواهد شد در خدمت آن حضرت بار سفر نبستند و به اميد رسيدن به دنيا كنارهگيرى كردند .