وَ فِى هذَا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَ تَكُونُواْ شُهَدَآءَ عَلَى النَّاسِ » . « 1 »
در راه خدا جهاد كنيد چنان كه سزاوار جهاد است ، او شما را [ بر همه ملّتها ] برگزيده است ، و بر شما در كار دين هيچ تنگى و دشوارى ننهاده است ؛ اين همان آيين پدرتان ابراهيم است - يا آيين پدرتان ابراهيم را پيروى كنيد - او ( خداى ) پيش از اين - در كتابهاى پيشين - و در اين [ قرآن ] شما را مسلمان ناميد ، تا اين كه پيامبر - محمّد صلى الله عليه و آله - بر شما گواه باشد و شما بر مردم گواه باشيد . « 2 »
تعبيرهاى « هُوَ اجْتَبكُمْ » ، « مِلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَ هِيمَ » ، « هُوَ سَمكُمُ الْمُسْلِمِينَ » در اين آيه و « مِن ذُرّيَّتِنَآ أُمَّةً مُسْلِمَةً » در آيهء 128 سورهء بقره ، حاكى از آن است كه مخاطب در « تَكُونُوا شُهَدَآءَ عَلَى النَّاسِ » امامان معصوماند . افزون بر همهء اينها ، تحقيقاً « شاهِد » و گواه غير از « مدّعى » يا « منكر » است . و « النّاس » نيز ، همهء مردماند ؛ يعنى امامان عليهم السلام گواهِ همهء مردماناند و انديشهها و رفتارهاى هيچ يك از مردم جهان ، از آنها پوشيده نيست . در اين جهان از انديشه و رفتارهاشان آگاهند و در رستاخيز در حضور پروردگار گواهى مىدهند . شهادت و گواهى بر انديشهها و رفتارهاى آدميان ، گسترهء دانشى است كه فراتر از دانشِ ظاهرِ قرآن و آموختهها از پيامبر گرامى است . امام باقر عليه السلام فرمود :
وَاللَّهِ انَّا لَخُزّانُ اللَّهِ فِي سَمَائِهِ وَأرْضِهِ ، لا عَلى ذَهَبٍ وَلا عَلَى فِضَّةٍ
هامش
( 1 ) . حجّ ، آيهء 78 .
( 2 ) . مضمون اين آيه ، اشاره به آيهء 128 ، سوره بقره است : « رَبَّنَا وَ اجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَ مِن ذُرّيَّتِنَآ أُمَّةً مُّسْلِمَةً لَّكَ » . و اين ابراهيم عليه السلام بود كه پيش از نزول قرآن ، از خداوند طلب كرد ، تا از نسل او « امّتى مسلمان » برآوَرَد ، و او بود كه آنان را « مسلمان » ناميد ، تا گواه بر اعمال و اخلاق و باورهاى آدميان باشند و پيامبر صلى الله عليه و آله گواهِ بر آنان .