پيامبر بر شما گواه باشد . « 1 »
امام صادق عليه السلام پس از تلاوت اين آيه فرمود :
فرَسولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله الشَّهِيدُ عَلَيْنَا بِمَا بَلَّغَنَا عَنْ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلّ ، وَنَحْنُ الشُّهَدَاءُ عَلَى النَّاسِ ، فَمَنْ صَدّقَ يَوْمَ القِيَامَةِ صَدَّقنَاهُ ، وَمَنْ كَذَّبَ كَذّبْنَاهُ . « 2 »
پس رسول خدا صلى الله عليه و آله بدان چه به ما ابلاغ كرده است ، گواه بر ماست . و ما گواه بر مردمان هستيم . پس آن كس كه ما را تصديق كند او را در روز رستاخيز تصديق خواهيم كرد و آن كس كه تكذيب كند او را تكذيب خواهيم كرد .
« وَ جهِدُوا فِى اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ ى هُوَ اجْتَبَل - كُمْ وَ مَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى الدّينِ مِنْ حَرَجٍ مّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَ هِيمَ هُوَ سَمَّل - كُمُ الْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ
هامش
( 1 ) . مراد از شهادت در اين جا ، شهادت بر اعمال آدميان است . شاهدانِ عمل در دنيا ، كه ظرف تحمل شهادت است ، از اعمالِ آدميان آگاه مىشوند و در روز رستاخيز ، كه ظرف اداى شهادت است ، بر وفق آن چه ديدهاند بازگو مىكنند . در اين گونه شهادت ، گواهان عمل با بينش درونى از آن چه در باطن آدميان مىگذرد مىبينند و در روز رستاخيز بدان گواهى مىدهند . در روز رستاخيز آدميان ، به آن چه در دلهاشان مىگذرد ، بازخواست مىشوند : « لَّايُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِى أَيْمنِكُمْ وَلكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ » ؛ خداوند شما را در سوگندهاى بيهوده بازخواست نمىكند ، امّا از آن چه با دل آگاهى است - يعنى آگاهانه سوگند خوردهايد - بازخواست مىكند » ( بقره ، آيهء 225 ) . از اين رو ، روز رستاخيز را ، روز حضور گواهانِ عمل نيز ، گويند : « إِنَّا لَنَنصُرُ رُسُلَنَا وَ الَّذِينَ ءَامَنُواْ فِى الْحَيَوةِ الدُّنْيَا وَ يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهدُ » ؛ ما پيامبران خويش و مؤمنان را در زندگى اين جهان و در روزى كه گواهان [ به گواهى ] برخيزند يارى مىكنيم » ( غافر ، آيهء 51 ) . و روشن است كه اين منزلت كريمانه ، براى همهء امّت نيست ؛ بلكه ويژه كسانى است ، كه در دنيا با شهودِ ملكوتى خود ، از باطن اعمال و باورهاى آدميان آگاهى يافتهاند .
( 2 ) . اصول كافى ، ج 1 ، ص 191 ؛ مرآة العقول ، ج 2 ، ص 343 .