خداوند دريافت كرد ، جبرئيل به سويش مىآمد و با او ، رو در رو ، سخن مىگفت . برخى از پيامبران كسى است كه پيامبرى برايش فراهم مىشد ، آن گاه در خواب مىديد و روح نزد او مىآمد و با او سخن مىگفت و [ حقايق را ] برايش بازگو مىكرد ، بىآن كه در بيدارى فرشته را بيند . و امّا « مُحَدَّث » كسى است كه [ فرشته ] با او حديث كند و او شنود ، نه فرشته را ديدار كند و نه در خواب بيند .
3 - امام رضا عليه السلام در پاسخ حسن بن عباس معروفى نوشت :
الامامُ هُوَ الَّذى يَسْمَعُ الْكَلامَ وَلا يَرى الشَّخْصَ . « 1 »
امام كسى كه سخن فرشته را مىشنود امّا او را نمىبيند .
ماحَصَلِ اين روايات ، اين است كه امام عليه السلام اگرچه فرشته را ديدار نمىكند ، امّا سخن او را مىشنود و حقايق غيبى در شكلِ تجلّىِ علمى ، بر او آشكار مىشود . از اين رو ، دانش او تنها از راه ظاهرِ قرآن و تعليم رسول خدا نيست . علاوه ، خداوند در قرآن كريم همراه رسول خدا ، امامان عليهم السلام را نيز ، گواه اعمال بندگانش مىداند و تأييد و تكذيب آنها را معيار درستى و نادرستى اعمالشان . و اين گواهى و شهادت حاكى از آگاهى بر اعمال بندگان است :
« وَكَذَ لِكَ جَعَلْنكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لّتَكُونُوا شُهَدَآءَ عَلَى النَّاسِ وَ يَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا » . « 2 »
و اين چنين شما را امتى ميانه ساختيم تا بر مردمان گواه باشيد و
هامش
( 1 ) . همان .
( 2 ) . بقره ، آيهء 143 .