بندگانمان كه برگزيديم ميراث داديم » .
و هر گاه با حرف جَرِّ « عَلى » به كار رود ، علاوه بر انتخاب ، معناى ترجيح نيز ، در آن نهفته است : « إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَل - هُ عَلَيْكُمْ » ؛ « 1 » بىگمان خداوند او را بر شما برگزيده است ؛ يعنى بر شما برترى داده است » .
براى همين ، خداوند در ردّ سخن نادرست مشركان كه مىگفتند ، فرشتگان دختران خدايند ، فرمود بگو : « أَصْطَفَى الْبَنَاتِ عَلَى الْبَنِينَ » ؛ « 2 » آيا [ خدا ] دختران را بر پسران برگزيد ؟ ! يعنى برترى داد ؟ ! » .
آل : خويشان ، خاندان ، دودمان ، تبار ، فرزندان و فرزند زادگان ، اهل خانه ، قبيله ، عشيره ، قوم .
آل ، هميشه به اسمهاى عَلَم و معروف ، اضافه مىشود مانند : آل اللَّه ، آل السلطان ، آل محمد ، آل طاهر . و بيشتر ، جز در مواردى كه شرف افزايد آل نگويند ، چنان كه نگويند : آل الاسكاف . ( دودمان كفشگر ) ؛ بلكه گويند : اهل الاسكاف و نيز آل فلان زمان ، يا فلان مكان نگويند ، بلكه گويند : اهل فلان زمان و اهل فلان مكان و اهل فلان شهر . « 3 »
بر اين اساس ، مراد از آل عمران و آل ابراهيم ، نزديكان و دودمان خاص آن دو بزرگوار است و به طورى كه از ظاهر آيه بر مىآيد ، مراد پاكان از « ذُرّيهء » اين دو پيامبر است ، مانند اسحاق و اسرائيل و پيامبرانى كه از ذريّهء ابراهيماند و در ميان بنى اسرائيل بر انگيخته شدهاند . و نيز ، اسماعيل و پاكان از ذرّيهء او كه سرور و سالار همهء آنان ، محمد صلى الله عليه و آله و اوصياى آن بزرگوار است .
هامش
( 1 ) . بقره ، آيهء 247 .
( 2 ) . صافّات ، آيهء 153 .
( 3 ) . مفرداتُ الفاظ القرآن ، ص 98 .