اتمام : اتمَّ اتْمَاماً : آن را تمام كرد و به كمال رساند ، آن را انجام داد و به پايان رساند . اتَمَّ الْقَمَرُ : ماه ، بدرِ كامل شد .
اين آيه اشارتى است ، به اجمال ، به جايگاه رفيع امامت در قرآن كريم . و بيانگر آن است كه خداوند ابراهيم عليه السلام را ، در عرصههاى مَهيب و مرد افكن ، آزمايش كرد ، و او از همهء اين عرصهها با سربلندى و پيروزمندى بدر آمد ، و شايستگى و استعداد پذيرش اين منزلت را ، از خود بروز داد و از سوى خداوند به امامت برگزيده شد : « وَ إِذِ ابْتَلَى إِبْرَ هِيمَ رَبُّهُ و بِكَلِمتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنّى جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا . . . » .
و امّا امورى كه خداوند ابراهيم را بدانها آزمود ، عبارتند از :
1 - ايمان و توكل و اعتمادِ ابراهيم به قدرت بىپايان خداوند در ابلاغ پيام توحيد و توجه دادن مردم به مبدأ يگانهء يكتاى آفرينش ، و ايستادگى در برابر همهء مظاهر شرك و كفر و پرستشهاى ناروا .
2 - دانش وسيع ، همراه با منطق نيرومند و حجت قوى و شهامت و شجاعت او در رويارويى با نمرود ، كه موجب درماندگى و حيرت آن پادشاه پر غرور گرديد .
3 - عشق و محبّت خالص ابراهيم به خداوند و چشم پوشى او از وابستگىهاى قومى و قبيلهاى و ايستادگى در دعوت خويش و رو دَر رو شدنش با پدر خواندهء خود و تخطئهء باورهاى ناصحيح و آميخته به اوهام و خرافات او .
4 - شكيبايى و صبر ورزى و مقاومت كم نظير او در اين دعوت .
حماة الوحي (پاسداران وحى) (فارسى) — صفحة 117
مساهمون: الشيخ فاضل اللنكراني
ص١١٧