آيا همهء اين شرايط ، در صحت ، دخالت ندارد ؟ خصوصاً قسم اخير - يعنى قصد قربت - آيا قوام عبادت به قصد قربت نيست ؟ صحيحى مىگويد : اين دو قسم اخير از شرايط ، در تسميه دخالت ندارد . اگر ما اين را تحليل كنيم معنايش اين است كه شارع ، در مقام تسميه ، از روش عقلاء تخطّى كرده و خودش روش جديدى را اتّخاذ كرده است و بعضى از شرايط را در تسميه دخالت نداده است . براساس اين مبنا اگر كسى بگويد : « نماز من بدون قصد قربت بوده است » ، صحيحى مىگويد : « اين كلمهء نماز ، حقيقت است زيرا قصد قربت جزء شرايط قسم سوّم است و دخالتى در مسمّى ندارد . و اين استعمال ، حقيقى است » .
ولى اگر گفت : « نماز من بدون فاتحةالكتاب بوده است ، مىگويند : « اين استعمال ، مجازى است زيرا فاتحةالكتاب ، جنبهء جزئيت دارد و جزء ، در مسمّى دخالت دارد و با نبودن يك جزء ، اطلاق صلاة به نحو حقيقت نيست » . آيا كسى مىتواند اين حرف را بپذيرد ؟ نتيجهء بحث در ارتباط با ادلّهء صحيحىها از آنچه گفته شد معلوم گرديد كه هيچيك از ادلّهء صحيحىها نتوانست قول آنان را ثابت كند .
اصول فقه شيعه (فارسى) — صفحة 169
مساهمون: الشيخ فاضل اللنكراني
ص١٦٩