نكته 911
اگر در مربعات معتدل الدور وفقى كسر بوده باشد به چند وجه ميتوان عمل كرد ولى علامه محمود بن محمد دهدار متخلص بعيانى در كتاب شريف مفاتيح المغاليق گويد كه اشرف آن وجوه از جهت تأثير وفقى اين است كه خود عدد را ابتداء در ضلع وفق ضرب كنيم و حاصل را در مربع به كار بريم مثلا عدد 777 را كه خواستيم در مربع چهار در چهار پر كنيم سه عدد كسر داريم پس خود آن عدد را در ضلع مربع كه چهار است ضرب مىكنيم و حاصل را كه 3108 است عدد اول جدول مربع قرار مىدهيم و بطريق احزب وجده پر مىكنيم و همچنين در كسور مربعات ديگر .
نكته 912
صاحب زيج بهادرى در مقدمه باب اول مقالت هفتم آن در اعمال نجوم گويد ( ص 654 ط 1 ) علم احكام نجوم عبارت است از تقدمه معرفت كائنات متجدده بطريق استدلال از اوضاع فلكى و اين استدلال به دو چيز حاصل مىشود : يكى علم بتأثيرات فواعل كه اجرام علويه است ، و ديگر علم باستعداد قوابل كه اجسام سفليه از عناصر و مركبات است . و علم اوضاع علويه و مطارح شعاع آنها كه از روى رصد و قوانين هندسى و حسابى هر وقت معلوم است از يقينيات است و علم سفليات از قبيل استقراى جزئياتست راجح باشد نه جازم . و بطليموس در كلمه اول نيز به همين معنى اشارت كرده است كه علم النجوم منك و منها و مراد از منك استعداد قبول اجسام سفليات است ، و از منها مراد تأثيرات علويات است . و در عالم اسباب فقط تأثير فاعل كافى نيست بلكه استعداد منفعل هم شرط است مثلا در احراق فقط وجود نار كافى نباشد بلكه استعداد منفعل را نيز مدخل است چه ذهب كه استعداد قبول احتراق ندارد از مباشرت نار اصلا نسوزد ، و حطب رطب كه ادنى استعداد دارد از اثر قوى بتكلف سوزد ، و حطب يابس از آن سهل سوزد ، و كبريت بغايت