نكته 789
وحدت عالم دال بر وحدت مبدأ است لو كان فيهما آلهة الا الله لفسدتا . ارسطو گويد : عالم يك عالم است با اعضاى مختلف مثل انسان ، و اين دلالت بر وحدت خالق آن مىكند . ابن رشد در تلخيص ما بعد الطبيعه ارسطو ، تقريرى دلپذير در اين معنى دارد ( ص 147 طبع حيدرآباد ) .
و در ص 135 آن در حركت اقبال و ادبار معدل النهار بحث كرده است كه ما در رساله ميل و وحدت از ديدگاه عارف و حكيم و در دروس معرفت وقت و قبله بطور مستوفى در آن بحث كردهايم .
و در ص 140 آن در معرفت مبادى به معرفت نفس گويد :
و لذلك قيل فى الشرائع الالهية : اعرف ذاتك تعرف خالقك .
و در همين صفحه گويد : قد تبين فى ذلك العلم ان للصور وجودين وجود محسوس أو شبيه بالمحسوس و هو الوجود الذى لها من حيث هى فى هيولى ، و وجود معقول و هو لها من حيث تجرد عن الهيولى فلذلك ان كانت هاهنا صور الوجود لها انما هو من حيث انها ليست فى هيولى فبالضرورة أن تكون عقولا مفارقة اذ كان ليس للصور بما هى صور وجود ثالث .
و در صفحه 51 سماع طبيعى از اسكندر كه بايد اسكندر افروديسى باشد نقل كرده است كه لو لا وجود النفس لم يوجد اصلا زمان و لا حركة .
و در بيان آن چنين گفته است : الحركة التى الزمان لها لاحق ، واحدة و متصلة ؛ و انما تعرض لها القسمة فى الذهن و لذلك ما يقول اسكندر : لو لا وجود النفس الخ .
نكته 790
در اين كه حجر اسماعيل داخل در طواف است اختلافى نيست ، اختلاف در اين است كه آيا حجر كلا يا بعضا از بيت است يا نيست بحث فقهى و روائى و تاريخى آن را مستوفى در درس هفتاد و چهارم دروس معرفت وقت و قبله آوردهايم . و مختار