وقتى يك جسم حركت كند يك حلقه حركت وضعى مىنمايد به طور دائره تا جزء اخير جاى جزء اول بيايد و هكذا و اين را
tourbillon
گفته است .
تأثير علل طبيعيه قابل تخلف است (
Contingent
) يا نه ؟ بين فلاسفه اروپا محل اختلاف است : دكارت و سبينوزا مانند فلاسفه اسلام مىگويند : « الشيء مالم يحب لم يوجد » همانطور كه دو ضرب در دو چهار مىشود و تخلف ندارد آتش مىسوزاند و تخلف ندارد ، و اگر وقتى نسوزانيد براى آن است كه يكى از شرايط سوزاندن محقق نشده ، و يا آب اگر در صد درجه حرارت به جوش نيامد براى نبودن شرط آن است مثل اختلاط با مواد ديگر يا فشار زياد .
بوتر و مانند اشاعره مسلمين مىگويد : علل طبيعيه هيچ نوع مدخليت و اثرى ندارند و فقط بر معلول خود مقدمند . آب بعد از گرم شدن مىجوشد نه به واسطه گرم شدن و عادة اللّه جارى شده كه بعد از قرب آتش آب را به جوش آورد پس تأثيرات آنها قابل تخلف است .
معجزات و خوارق عادت (
Mairacles
) بنا بر مذهب اول ناشى از علل و اسباب خفيّه است كه بر قواى طبيعيه فائق مىآيد و يكى از شرايط تأثير را از بين مىبرد .
حياة ( La vie )
ما در عالم موجوداتى مىبينيم داراى صفات خاصه و كمالات زائده بر جمادات كه آنها را اجسام حيّه يا موجودات ذى نفس مىنامند .
حيات بر سه قسم است :
اولا : حيات نباتى كه مبدء آن نفس ناميه است (
La vie vegetative
) داراى قوه غاذيه (
nutrition
) و مولده (
reproduction
) و متفرعات آن .
ثانيا : حيات حيوانى (
sensitive
) داراى قوه محركه (
Locomotion
) و مدركه (
Perception
) .
ثالثا : حيات انسانى (
la vie humaine
) داراى قوائى علاوه بر آنها كه عمده تعقل است (
Pense
) .