شرح در تصرف نگارنده است .
در اين شرح ابيات منظومه مصدّر به عنوان « تقرير » ، و شرح آن مصدّر به عنوان « تحرير » و لطايف آن مصدّر به عنوان « جوهر » است كه بدين مناسبت موسوم به جواهر الأسرار است ، و عبارت عيانى در وصف شرح اين است :
آنچه در اين نسخه نفيسه كه مسمّى به جواهر الأسرار است ، و ازجمله تأليفات اين كمينه بىمقدار : ابن محمّد ، محمود دهدار است در باب بعضى از علوم غريبه جفريه كه مخصوص حضرات أئمه معصومين اطهار است ( صلوات الله عليهم ) مرقوم مىشود . . .
و اين تأليف شريف مشتمل است بر فاتحه ، و پنج فصل ، و خاتمه بر اين تفصيل :
فاتحه در رموز كيفيت اعداد .
فصل اول در قواعد تكسير و خواصّ آن .
فصل دوم در قوانين بسط حروفات .
فصل سوم در ذكر بعضى از كيفيّات حروف و خواصّ آن .
فصل چهارم در استخراج اسماء إلهى و اسماء روحانى از اعمال جفريّه .
فصل پنجم در ضابطه اسماء الهى از اسم شخص معيّن به طريق جفر جامع .
خاتمه در ذكر بعضى از قواعد و فقيّات و غير ذلك . . .
حال بدان كه يكصد و چهار بيت از ابيات كنوز الأسماء عيانى ، به سليقه خاص كسى التقاط شده است ، و به غلط به شيخ بهائى نسبت داده شده است و بدان شهرت يافته است . و آنچه كه در دسترس عام است اين ابيات التقاط شده است كه مكرر در كليّات شيخ بهائى ، و رساله بيّنات الآيات در علم زبر و بيّنات شيخ يوسف گيلانى ، و غيرهما باسمه شده است . التقاط مذكور بسيار ناموزون و ناهنجار است ، و با ترتيب اصل كنوز الأسماء سخت نامناسب و ناسازگار است ؛ علاوه اين كه تحريف در كلمات ابيات آن بسيار است . و نسخه خطى ما نيز مصون از تحريف نيست .
اما اين كراسه رموز كنوز حاوى همان يكصد و چهار بيت سائر و دائر است ، و فقط در تصحيح بعضى از ابيات آن و به معناى واقعى آن توجهى شده است ،
هزار و يك كلمه (فارسى) — صفحة 372
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٣٧٢