غير از عرفان عملى است و عرفان علمى آنگاه خوب مفهوم و به اصطلاح چشيده مىشود كه فرد عملا سالك راه حق باشد و اگر توام با عرفان عملى نباشد ، كمتر مىتواند نورانيت بيافريند و جز يك مشت الفاظ و اصطلاحات چيزى عائد انسان نمىگردد .
استاد فقيد ، عرفان علمى را ، با عرفان عملى توام كرده حقايق عرفانى را به حق چشيده بود و آنچه را كه عرفا در كتابهاى عرفانى مدعى آن هستند ، به خوبى درك كرده و عملا نيز مراحلى را طى كرده بود و از آثار عرفانى او است كتاب محاكمات بين مكاتبات كه اساتيد و فضلا با آن آشنائى دارند .
بازگشت به زادگاه
استاد فقيد در سال 1314 به عللى كه خود در زندگىنامه خويش اجمال آن را نگاشته است تصميم مىگيرد كه به زادگاه خود بازگردد . وى در اين مورد مىنويسد :
" سال 1314 در اثر اختلال وضع معاش ناگزير از مراجعت به زادگاه اصلى خود شدم و ده سال و خوردهاى در آن سامان بسر بردم كه حقا بايد اين دوره را در زندگى خود دورهء خسارت بشمارم زيرا در اثر گرفتارى ضرورى به معاشرت عمومى براى تامين معاش ( كه از مجراى فلاحت بود ) از تدريس و تفكر