گفتارش ، و قلم و كردارش در اين نقش سهمى بهسزا داشت و دارد ، چه اينكه آن جناب در محضر مبارك نوابغ و ابدال و اوتادى ، كه هريك را علّمه شديد القوي چون حضرت امام مدّ ظله العالى ، و حضرت علّامه طباطبائى قدّس سرّه الشريف ، به منقبتين حكمت نظرى و عقل عملى ، و به سير و سلوك در مراحل و منازل عرفانى نائل آمده است .
من در افتتاح اين سمينار ، و در آغاز گفتارم ، ارتقاى درجات شامخ شهداى عزيز اسلام از صدر آن تاكنون ، و اعتلاى روز افزون انقلاب عظيم شكوهمند اسلامىمان را كه خونبهاى شهيدان عزيز ما است ، و مجد و عزت و عظمت مسلمانان به حق قيام كرده كشور اسلامى ايران را از پيشگاه حقيقة الحقائق ، خداوند عالم مسألت دارم .
انسان هرچند در به دو حدوثش از نشأه طبيعت است ، و در بعد مثل ديگر نباتات است و به تعبير قرآن مجيد :
« وَ أَنْبَتَها نَباتاً حَسَناً »
« 1 » ، و ليكن اين موجود خاكى كريم الابوين وحىّ بن يقظان است فرزند پدرى بنام عقل كل و مادرى بنام نفس كل است . اگر مرتبه نازلهء او بنام قشر و غلاف و بدن در اين نشأه تعيش و زيست دارد ، از جنبهء ملكوتى و روحانىاش موجودى آنسوئى و عرشى است .
و بعبارت ديگر ، يك هويت ممتدّ از فرش تا عرش است و او را در هر مرحله و نشأه اين جائى و آنسويى حكمى است و به لحاظ نشئات ، شئون و اطوار وجودى دارد :
« ما لَكُمْ لا تَرْجُونَ لِلَّهِ وَقاراً وَ قَدْ خَلَقَكُمْ أَطْواراً » .
« 2 »
آنچه كه مربوط به حفظ نظام اين سويى انسان است ، در زبان اهل معرفت تعبير به تجليه مىشود . مقام تجليه اولين باب است كه شخص مسلمان بايد ظاهرش و كسب و كارش و زندگى اين نشأه و اجتماعش به موازين
هامش
( 1 ) . سوره آل عمران / 38 .
( 2 ) . سوره نوح / 15 .