محال است كه حضرت احديت يكى از بندگانش را فراموش كند چه در ته غارى باشد يا در جنگلى . در هر حال بندهء خداست . خداى تعالى اسم او مكتوب داشته و برايش از مواهب خود چيزى مقرر نموده و رزقى قرار داده و تأكيدى كه در سه جا بر روى حساب و شمارش شده دليل بر اين است كه هيچ چيز و هيچ كس از قلم نمىافتد نه بزرگ و نه كوچك ، نه فقير و نه غنى . از همه حساب خواهد كشيد ، و جزاى اعمالشان را خواهد داد .
[ 95 ]
وَ كُلُّهُمْ آتِيهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَرْداً
و همگيشان در روز قيامت تنها نزد او مىآيند .
مراد اين است كه روابط و پيوندهاى دنيوى ساقط مىشوند .
مردم خود - تنها - بىهيچ انتساب و پيوندى در پيشگاه خداوندى حاضر مىآيند . آن علاقه كه پس از اسقاط همهء علايق باقى مىماند علاقهء ايمان و عمل صالح است .
[ 96 ]
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا
خداى رحمان كسانى را كه ايمان آوردهاند و كارهاى شايسته كردهاند محبوب همه گرداند .
خدا اينان را دوست مىدارد و اينان خدا را دوست مىدارند . اين علاقه و پيوند صحيح ميان بنده و پروردگارش است . از اين رو رسول اللَّه ( ص ) على ( ع ) را فرمود كه از خدا بخواهد دوستى در قلوب مؤمنان را روزى او گرداند .
در تفسير على بن ابراهيم آمده است / 110 كه امام صادق ( ع ) فرمود كه سبب نزول اين آيه آن بود كه امير المؤمنين در برابر رسول اللَّه ( ص ) نشسته بود او را گفت :
يا على بگو : خدايا محبت مرا در دل مؤمنان انداز » .
پس اين آيه نازل شد .
[ 97 ]
فَإِنَّما يَسَّرْناهُ بِلِسانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِينَ وَ تُنْذِرَ بِهِ قَوْماً لُدًّا
اين قرآن را بر زبان تو آسان كرديم تا پرهيزگاران را مژده دهى و ستيزهگران را بترسانى .