است كه گفته ايم :
و ديگر ذات الشعبتين است كه در فصل دوازدهم مقاله پنجم مجسطى با بيان آن مذكور است . و خفرى نيز در شرح تذكره خواجه طوسى در اول فصل دوازدهم باب ثانى آن در بيان ذات الشعبتين ، متن همان فصل ياد شده مجسطى با شرح نيشابورى بر آن را نقل كرده است . و بيرجندى نيز در فصل ثانى باب رابع شرح تذكره خواجه ، اشاره به بيان ساختنش نموده است . در ساختن اين آلت ذات شعبتين ، روشنتر و بهتر از همه يحيى بن محمد بن ابى الشكر مغربى اندلسى در تحرير مجسطى بيان كرده است ، اگر چه تحرير خواجه هم محققانه و استادانه است .
ابن نديم در فهرست در ترجمه ابن ابى عباد محمد بن عيسى مكنى به ابوالحسن گويد : و له من الكتب كتاب العمل بذات الشعبتين .
آلت ذات الشعبتين بدين صورتست كه ترسيم كرده ايم ، و تعريف حقيقى ، و تشريح اعضاء و اسامى هر يك ، و دستور صنعت ، و نحوه به كار بردن آن همگى به تفصيل گفته آيد . ( ش 57 ) .
دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى) — صفحة 402
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٤٠٢