حقيقى كوكب با طول و عرض مرئى آن تفاوت كند و اختلاف يابد .
مثلا در شكل 42 ( ش 42 ) بوزان همان دو شكل قبل ا مركز ارض ، و ب موضع رائى ، و ح قمر ، و لكن د ه ر ح عظيمه منطقة البروج .
حال گوييم : چون ا ح را امتداد دهيم به ه منتهى مىشود كه موضع حقيقى قمر است ، و چون ب ح را امتداد دهيم به ر منتهى مىشود كه موضع مرئى قمر در وقت مفروض خواهد بود . و قوس ه ر از منطقة البروج مقدار تفاوت و اختلاف تقويم قمر يعنى اختلاف طول قمر در وقت مفروض خواهد بود . و چنان كه اختلاف منظر سبب اختلاف طول قمر مىشود سبب اختلاف عرض او نيز خواهد شد كما لا يخفى .
تبصره :
هر گاه كوكب بر سمت راس بود خط ب ح با خط ا ح منطبق و متحد شود و هر دو به يك نقطه رسند و اختلاف منظر در اين صورت منتفى بود ، پس اختلاف منظر آنگاه بوقوع مى رسد كه آن دو خط مختلف باشند يعنى بر كوكب متقاطع شوند . و چون متقاطع شوند آن خطى كه از موضع بصر رائى يعنى نقطه ب رفته باشد و بفلك البروج و ان شئت قلت بسطح فلك اعلى منتهى شود